ಸೆಬಿ ಹೊಸ ನಿಯಮ: ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿ, ಇನ್ನು ಮಾರ್ಜಿನ್ ಹಣದ ಚಿಂತೆ ಇಲ್ಲ!

ಭಾರತೀಯ ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ ಸಂಸ್ಥೆಯಾದ ಸೆಬಿ (SEBI), ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಸಿಹಿ ಸುದ್ದಿಯೊಂದನ್ನು ನೀಡಲು ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ 'ಅರ್ಲಿ ಪೇ-ಇನ್' (EPI) ಮಾರ್ಜಿನ್ ನಿಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಸಡಿಲಿಕೆ ತರಲು ಸೆಬಿ ಚಿಂತನೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ನಂತರವೂ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಹಣ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದಾಗಿ ಚಿಲ್ಲರೆ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಮೇಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ತಗ್ಗಲಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಹರಿವು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳು ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪಾಲಿಸಲು 'ಪ್ಲೆಡ್ಜ್' ಅಥವಾ 'EPI' ವಿಧಾನಗಳನ್ನು ಬಳಸುತ್ತಾರೆ. ಪ್ಲೆಡ್ಜ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳು ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲೇ ಇರುತ್ತವೆ, ಆದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ಟ್ರೇಡಿಂಗ್‌ಗಾಗಿ ಲಾಕ್ ಮಾಡಲಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು EPI ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ, ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಅವಧಿಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್‌ಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಮ್ಮೆ ಷೇರುಗಳು ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ತಲುಪಿದ ಮೇಲೆ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಹಣವನ್ನು ತಡೆಹಿಡಿಯಬಾರದು ಎಂಬುದು ಸೆಬಿಯ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಾಗಿದೆ.

EPI ಮಾರ್ಜಿನ್ ವಿನಾಯಿತಿ ಮತ್ತು ಡೆಲಿವರಿ ಟ್ರೇಡ್‌ಗಳು

ಈಗಾಗಲೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ T+1 ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಜಾರಿಯಲ್ಲಿದ್ದು, ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ T+0 ಆಯ್ಕೆಯೂ ಬರಲಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ನಗದು ಲಭ್ಯವಿರುವುದು ಬಹಳ ಮುಖ್ಯ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಡೆಲಿವರಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದಾಗ, ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಮುಗಿಯುವವರೆಗೆ ಮಾರಾಟದ ಮೊತ್ತದ ಒಂದು ಭಾಗ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಸೆಬಿ ಈ ನಿಯಮವನ್ನು ತೆಗೆದುಹಾಕಿದರೆ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿದ ಪೂರ್ಣ ಹಣವನ್ನು ತಕ್ಷಣವೇ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ಮರುದಿನದವರೆಗೆ ಕಾಯದೆ ಹೊಸ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಅನುಕೂಲವಾಗುತ್ತದೆ.

ಟ್ರೇಡ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ	ಪ್ರಸ್ತುತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆ	ಪ್ರಸ್ತಾವಿತ EPI ವಿನಾಯಿತಿ
ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗುವ ಮಾರ್ಜಿನ್ (₹1 ಲಕ್ಷ ಮಾರಾಟಕ್ಕೆ)	ಅಂದಾಜು ₹20,000 ನಗದು	ಯಾವುದೇ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಇಲ್ಲ
ಹಣದ ಮರುಬಳಕೆ ಸಮಯ	ಇಂಟ್ರಾಡೇಗೆ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ	ತಕ್ಷಣವೇ ಹಣದ ಲಭ್ಯತೆ
ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಸ್ಥಿತಿ	ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನಿಂದ ಬ್ಲಾಕ್ ಆಗಿರುತ್ತದೆ	ಅರ್ಲಿ ಡೆಲಿವರಿಯಿಂದ ಮುಕ್ತಿ

ಈ ಹೊಸ ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತರಲು ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳು ತಮ್ಮ ರಿಸ್ಕ್ ಮ್ಯಾನೇಜ್‌ಮೆಂಟ್ ಸಿಸ್ಟಮ್‌ಗಳನ್ನು ಅಪ್‌ಡೇಟ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರ್ಜಿನ್ ವಿನಾಯಿತಿ ಸಿಕ್ಕರೂ ಸಹ, 'ಮಾರ್ಕ್ ಟು ಮಾರ್ಕೆಟ್' (MTM) ನಿಯಮಗಳು ಎಂದಿನಂತೆ ಮುಂದುವರಿಯಲಿವೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಅರ್ಲಿ ಡೆಲಿವರಿಯಲ್ಲಿ ತಾಂತ್ರಿಕ ದೋಷಗಳು ಕಂಡುಬಂದರೆ ದಂಡ ವಿಧಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯೂ ಇರಲಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಸುರಕ್ಷತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಸಹಕಾರಿಯಾಗಿದೆ.

ಸೆಬಿಯ ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದ ಲಭ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಲಿದ್ದು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ವಹಿವಾಟು (Turnover) ವೃದ್ಧಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸೀಮಿತ ಬಂಡವಾಳದೊಂದಿಗೆ ದಿನನಿತ್ಯದ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸುವ ಸಣ್ಣ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಇದು ವರದಾನವಾಗಲಿದೆ. EPI ಮತ್ತು ಮಾರ್ಜಿನ್ ಮುಕ್ತ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸಮನ್ವಯಗೊಳಿಸುವ ಮೂಲಕ ಸೆಬಿ ಭಾರತೀಯ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಸರಳಗೊಳಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಯಾವಾಗ ಜಾರಿಗೆ ಬರಲಿದೆ ಎಂಬ ಬಗ್ಗೆ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳ ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಿದೆ.