ಎಕ್ಸ್-ಡೇಟ್ ದಿನ ಷೇರು ದರ ಕುಸಿತವೇಕೆ? ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಪ್ಪದೇ ಮಾಡಬೇಕಾದ 5 ಕೆಲಸಗಳು

ಸೋಮವಾರ, ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26ರಿಂದ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಮತ್ತು ಬಿಎಸ್‌ಇ ಕಂಪನಿಗಳ ಹಲವು ಷೇರುಗಳು T+1 ನಿಯಮದಡಿ 'ಎಕ್ಸ್-ಡೇಟ್' (Ex-date) ಆಗಲಿವೆ. ಹೊಸ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ಖರೀದಿಗೆ ಸಿಗುವ ಸಮಯ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿರುವುದರಿಂದ, ದಿನಾಂಕಗಳು ಮತ್ತು ದರ ಕುಸಿತದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಗೊಂದಲಕ್ಕೊಳಗಾಗುವುದು ಸಹಜ. ಬಿಟಿಎಸ್‌ಟಿ (BTST) ಮತ್ತು ಷೇರು ಅಡಮಾನ (Pledge) ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುವುದು ಅನಗತ್ಯ ಅಪಾಯ ತಂದೊಡ್ಡಬಹುದು. ಹಾಗಾಗಿ, ಎಕ್ಸ್-ಡೇಟ್ ದಿನ ಏನೇನು ಬದಲಾಗಲಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಸುಲಭವಾಗಿ ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಮತ್ತು ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9:00 ಗಂಟೆಗೂ ಮುನ್ನ ಮಾಡಬೇಕಾದ ಪರಿಶೀಲನೆಗಳಿಗಾಗಿ ಈ ಸರಳ ಗೈಡ್ ನೋಡಿ.

T+1 ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಎಕ್ಸ್-ಡೇಟ್ ಮತ್ತು ರೆಕಾರ್ಡ್ ಡೇಟ್ ಎರಡನ್ನೂ ಒಂದೇ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ದಿನಕ್ಕೆ ನಿಗದಿಪಡಿಸುತ್ತವೆ. ಅಂದರೆ, ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪ್ರಯೋಜನ ಪಡೆಯಲು ನೀವು ಹಿಂದಿನ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ದಿನದಂದೇ ಷೇರು ಖರೀದಿಸಿರಬೇಕು. ಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ರಜೆಗಳಿದ್ದರೆ ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಬದಲಾಗಬಹುದು, ಹೀಗಾಗಿ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್ ಗಮನಿಸಿ. ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 9:00 ರಿಂದ 9:15 ರವರೆಗಿನ ಪ್ರಿ-ಓಪನ್ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಷೇರು ದರ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವುದರಿಂದ, ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ ಆದ ಹೊಸ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಬೆಲೆಯನ್ನು (Adjusted Reference Price) ಅಲ್ಲೇ ಪರಿಶೀಲಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಷೇರು ದರ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು P&L ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ

ಡಿವಿಡೆಂಡ್ (ಲಾಭಾಂಶ) ಘೋಷಣೆಯಾದಾಗ, ಎಕ್ಸ್-ಡೇಟ್ ದಿನದಂದು ಷೇರಿನ ಆರಂಭಿಕ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆ ಲಾಭಾಂಶದ ಮೊತ್ತದಷ್ಟೇ ಕಡಿತವಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾಕ್ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ (ಷೇರು ವಿಭಜನೆ) ಮತ್ತು ಬೋನಸ್ ಷೇರು ಸಿಕ್ಕಾಗ, ಕಂಪನಿಯ ಒಟ್ಟು ಷೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಬೆಲೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ರೈಟ್ಸ್ ಇಶ್ಯೂ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ, ಹಳೆಯ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೊಸ ಇಶ್ಯೂ ಬೆಲೆಯ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ 'TERP' (Theoretical Ex-Rights Price) ಲೆಕ್ಕಹಾಕಿ ದರ ನಿಗದಿಯಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳ ನಂತರ ಬ್ರೋಕರ್ ಆ್ಯಪ್‌ನಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮ ಪಿ&ಎಲ್ (P&L) ಮತ್ತು ಸರಾಸರಿ ಖರೀದಿ ಬೆಲೆ (Buy Average) ತಪ್ಪು ಕಾಣಿಸಬಹುದು; ಸಿಸ್ಟಮ್ ಅಪ್ಡೇಟ್ ಆಗಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಸಮಯ ಕೊಡಿ.

BTST, ಅಡಮಾನ ಷೇರುಗಳು ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ (ಹರಾಜು) ಅಪಾಯಗಳು

ಷೇರು ನಿಮ್ಮ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಗೆ ಬರುವ ಮುನ್ನವೇ ಮಾಡುವ ಬಿಟಿಎಸ್‌ಟಿ (Buy Today, Sell Tomorrow) ಮಾರಾಟವು, ಇನ್ನೊಬ್ಬ ಮಾರಾಟಗಾರ ಷೇರು ಡೆಲಿವರಿ ಮಾಡುವುದನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಆ ಡೆಲಿವರಿ ವಿಫಲವಾದರೆ, ಕ್ಲಿಯರಿಂಗ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ T+1 ದಿನದಂದು ಆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹರಾಜು (Auction) ಹಾಕುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಶೇ. 20 ರವರೆಗೆ ದಂಡ ಅಥವಾ ಮಾರ್ಕ್-ಅಪ್ ವಿಧಿಸಬಹುದು. ಇನ್ನು ಅಡಮಾನ (Pledge) ಇಟ್ಟ ಷೇರುಗಳು ಆಫರ್ ಅಥವಾ ಬೈಬ್ಯಾಕ್ ಸಮಯಕ್ಕೆ ಸಿಗದಿರಬಹುದು; ಹೀಗಾಗಿ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಡೇಟ್‌ಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಅವುಗಳನ್ನು ಅನ್‌ಪ್ಲೆಡ್ಜ್ (Unpledge) ಮಾಡಿ ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ. ರಿಲೀಸ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ತಡವಾಗದಂತೆ ಮಾರ್ಜಿನ್ ಬ್ಲಾಕ್ ತಪ್ಪಿಸಿ.

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26–30: ಸೋಮವಾರದ T+1 ಕ್ವಿಕ್ ಚೆಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್

ಅಕ್ಟೋಬರ್ 26ರಿಂದ 30ರವರೆಗಿನ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ, ಪ್ರತಿ ದಿನ ಬೆಳಿಗ್ಗೆ 08:45 IST ಒಳಗಾಗಿ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಇ ಅಥವಾ ಬಿಎಸ್‌ಇ ಕಾರ್ಪೊರೇಟ್ ಫೈಲಿಂಗ್ಸ್, ಎನ್ಎಸ್ಡಿಎಲ್ (NSDL) ಪ್ರಕಟಣೆಗಳು ಮತ್ತು ಕಂಪನಿ ನೋಟಿಸ್‌ಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಎಕ್ಸ್-ಡೇಟ್ ಹಾಗೂ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಡೇಟ್‌ಗಳನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಿ. ನಿಮ್ಮಲ್ಲಿರುವ ಷೇರುಗಳ ಲೆಕ್ಕ ತಾಳೆ ನೋಡಿ, ಅಡಮಾನ ತೆರವುಗೊಳಿಸಿ, ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ರಜೆಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಮತ್ತು T1 ಡೆಲಿವರಿಗಳನ್ನು ಕನ್ಫರ್ಮ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ. ಆರ್ಡರ್ ಹಾಕುವ ಮುನ್ನ ಪ್ರಿ-ಓಪನ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಡ್ಜಸ್ಟ್ ಆದ ಉಲ್ಲೇಖಿತ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಇನ್ನೊಮ್ಮೆ ಚೆಕ್ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಿ.

ಡಿವಿಡೆಂಡ್, ಸ್ಪ್ಲಿಟ್ ಮತ್ತು ಬೋನಸ್ ಮೇಲಿನ ತೆರಿಗೆ ನಿಯಮಗಳು

ಭಾರತೀಯ ನಿವಾಸಿಗಳಿಗೆ ಡಿವಿಡೆಂಡ್ ಆದಾಯದ ಮೇಲೆ ಅವರ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ಸ್ಲ್ಯಾಬ್ ಪ್ರಕಾರ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಒಂದು ಕಂಪನಿಯಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಪಡೆಯುವ ಲಾಭಾಂಶವು ₹5,000 ಮೀರಿದರೆ ಮತ್ತು ಮಾನ್ಯ ಪ್ಯಾನ್ (PAN) ಹೊಂದಿದ್ದರೆ ಶೇ. 10 ರಷ್ಟು ಟಿಡಿಎಸ್ (TDS) ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಟಾಕ್ ಸ್ಪ್ಲಿಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಷೇರಿನ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ ಹಂಚಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆಯೇ ಹೊರತು ತೆರಿಗೆ ಬರಲ್ಲ. ಬೋನಸ್ ಷೇರುಗಳ ಖರೀದಿ ವೆಚ್ಚ 'ಶೂನ್ಯ' ಎಂದು ಪರಿಗಣಿತವಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಅವುಗಳು ಆಲೊಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಆದ ದಿನದಿಂದ ಹೋಲ್ಡಿಂಗ್ ಅವಧಿ ಲೆಕ್ಕಕ್ಕೆ ಬರುತ್ತದೆ. ಕ್ಯಾಪಿಟಲ್ ಗೇನ್ಸ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮತ್ತು ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಕೆಗೆ ಈ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಭದ್ರವಾಗಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ.