ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣಿಕರಿಗೆ ಇದೆಂಥಾ ದುರ್ವಿಧಿ..ದರ ಏರಿಕೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ದೋಷದಿಂದ 32% ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚ! ಕೇಳೋರಿಲ್ವಾ ಗೋಳು?

ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ನಿಗಮ (BMRCL) ಈ ವರ್ಷದ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಟಿಕೆಟ್ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದೀಗ ತಜ್ಞರು, ಈ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆಯಲ್ಲಿ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ಪ್ರಮುಖ ದೋಷಗಳಿರುವ ಸಾಧ್ಯತೆಗಳಿದ್ದಂತೆ ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ತಪ್ಪಿನಿಂದಾಗಿ ನಗರದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು 32% ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ಫೆಬ್ರವರಿಯಲ್ಲಿ 2025 ರಲ್ಲಿ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದ ನಂತರ, ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಕನಿಷ್ಠ 10 ರೂ. ಮತ್ತು ಗರಿಷ್ಠ 90 ರೂ. ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ದರವು ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೆಟ್ರೋವನ್ನು ದೇಶದಲ್ಲಿ ಅತ್ಯಂತ ದುಬಾರಿಯನ್ನಾಗಿ ಮಾಡಿದೆ.

2016ರಲ್ಲಿ ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ದೋಷ ಪ್ರಕರಣವು ಉದಾಹರಣೆ. ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ DMRC ನಿರ್ವಹಣೆ ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚದ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ದರವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಿತು. ಆದರೆ ವಿಸ್ತರಣೆಯ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಲೆಕ್ಕಿಸದೆ, ಹಳೆಯ ದತ್ತಾಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಿದ ಕಾರಣ, ದರ ಅತಿಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿತು. ಇದೇ ತಪ್ಪನ್ನು ಈಗ BMRCL ಪುನರಾವರ್ತಿಸಿದೆ ಎಂಬುದಾಗಿ ವಿಮರ್ಶಕರು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ.

ತಜ್ಞರು ಸೂಚಿಸುತ್ತಾರೆ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೆಟ್ರೋ ನೆಟ್‌ವರ್ಕ್ 2017ರಲ್ಲಿ 42 ಕಿ.ಮೀ. ಇದ್ದದ್ದು 2024ಕ್ಕೆ 70 ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ ದರ ಪರಿಷ್ಕರಣೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಈ ವಿಸ್ತರಣೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ. ಸ್ವತಂತ್ರ ಸಂಚಾರ ತಜ್ಞರು ಸತ್ಯ ಅರಿಕುಥಾರಂ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ, "BMRCL 2016-17 ರ ಮೂಲ ಅಂಕಿ ಅಂಶವನ್ನು ಬಳಸಿದ್ದು, ನಿಜವಾದ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಳವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ತೋರುತ್ತದೆ. 2017-18 ರ ಲೆಕ್ಕಪರಿಶೋಧಿತ ಡೇಟಾವನ್ನು ಬಳಸಿದರೆ, R&M ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚಗಳ ಹೆಚ್ಚಳ ಪ್ರತಿ ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ 0.81 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಗಬೇಕಾಗಿತ್ತು, ಆದರೆ ಮೂಲ ಅಂಕಿ ಕಡಿಮೆ ಇದ್ದುದರಿಂದ ದರ ಹೆಚ್ಚು ಹೆಚ್ಚಳವಾಗಿ ತೋರುತ್ತದೆ" ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು.

ಅರಿಕುಥಾರಂ ಮತ್ತಷ್ಟು ವಿವರಿಸುತ್ತಾರೆ: "BMRCL ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು 366% ಹೆಚ್ಚಳ ತೋರಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆದರೆ ಸರಿಯಾದ ಮೂಲ ವರ್ಷ 2017-19 ರಂತೆ ಪರಿಗಣಿಸಿದರೆ, ಸರಿಪಡಿಸಿದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ 118.5% ಮಾತ್ರ ಆಗಿರುತ್ತಿತ್ತು. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರು 32% ಹೆಚ್ಚು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ."

ಉದಾಹರಣೆಗೆ, 20 ರೂ. ಟಿಕೆಟ್ 28 ರೂ.ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಬೇಕಾಗಿದ್ದರೆ, ಇದು 34 ರೂ.ಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ದೋಷಪೂರಿತ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಿಂದಾಗಿ ನಾಗರಿಕರು ಸರಿ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಹಣ ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

BMRCL ತನ್ನ ಕ್ರಮವನ್ನು ಸಮರ್ಥಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ನಿಗಮವು R&M ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು, ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಸಿಬ್ಬಂದಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್/ಇಂಧನ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸಿ ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಿವರಿಸಿದೆ. BMRCL ನ ನಿರ್ದೇಶಕ (ಹಣಕಾಸು) ಎಸ್. ಶಿವಮಥನ್ ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. 2017-18 ರ ಒಟ್ಟು R&M ವೆಚ್ಚ 104.37 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಗಿದ್ದು, ಅದರಲ್ಲಿ 7.91 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಡಳಿತ ವೆಚ್ಚ, 30.37 ಕೋಟಿ ರೂ. ವಿದ್ಯುತ್ ಮತ್ತು ಇಂಧನ, 65.66 ಕೋಟಿ ರೂ. ಹೊರಗುತ್ತಿಗೆ ಮಾನವಶಕ್ತಿ ವೆಚ್ಚಗಳಿವೆ. 42.30 ಮಾರ್ಗ ಕಿ.ಮೀ.ನಲ್ಲಿ ಹಂಚಿದರೆ, ಪ್ರತಿ ಕಿ.ಮೀ.ಗೆ 0.38 ಕೋಟಿ ರೂ. ಆಗುತ್ತದೆ. ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ FFC ವರದಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಿಕೊಂಡಿದೆ ಎಂದು..

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ತಜ್ಞರು ಹೇಳುವಂತೆ, ಬೆಂಗಳೂರು ಮೆಟ್ರೋ ದರ ಹೆಚ್ಚಳದ ಸರಿಯಾದ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಗಮನಕ್ಕೆ ತೆಗೆದುಕೊಂಡರೆ, ದರಗಳು 32% ಹೆಚ್ಚುವರಿ ಪಾವತಿಯನ್ನು ತರುವಂತೆ ಮಾಡುತ್ತಿವೆ. ನಗರದ ಪ್ರಯಾಣಿಕರು ಈ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದ ದೋಷದಿಂದಾಗಿ ಹೆಚ್ಚು ಪಾವತಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.