ಬಿಸಿಲ ಬೇಗೆಗೆ ಕಾದ ಕೆಂಡವಾದ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ: ನಿಮ್ಮ ಜೇಬಿಗೆ ಕತ್ತರಿ ಬೀಳುತ್ತಾ?

ದೇಶಾದ್ಯಂತ ಬಿಸಿಲ ಬೇಗೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತಿದ್ದಂತೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯೂ ಕಾದ ಕೆಂಡದಂತಾಗಿದೆ. ಬೇಡಿಕೆ ವಿಪರೀತವಾಗಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ತಲುಪಿವೆ. ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿ ಯೂನಿಟ್ ಬೆಲೆ 20 ರೂಪಾಯಿಯ ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮುಟ್ಟಿದೆ. ಈ ಬೇಸಿಗೆಯಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟೊಂದು ಒತ್ತಡವಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯೇ ಸಾಕ್ಷಿ.

'ಹೈ ಪ್ರೈಸ್ ಡೇ ಅಹೆಡ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್'ನಲ್ಲಿ (HP-DAM) ಹಲವು ಬಾರಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ಈ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟವನ್ನು ತಲುಪಿದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸಿಗುವ ವಿದ್ಯುತ್ ಪೂರೈಕೆಗಿಂತ ಬೇಡಿಕೆ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತದೆ. ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಎಸಿ ಮತ್ತು ಕೂಲರ್‌ಗಳ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿರುವುದು ಗ್ರಿಡ್ ಅನ್ನು ಅದರ ಅಂತಿಮ ಮಿತಿಗೆ ತಳ್ಳಿದೆ. ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚಗಳು ಶೀಘ್ರದಲ್ಲೇ ಅನೇಕ ಅಗತ್ಯ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೂ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ಅಬ್ಬರ: ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಏರಿದ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ

ಪ್ರಸ್ತುತ ಬೀಸುತ್ತಿರುವ ಬಿಸಿಗಾಳಿಯು ಉತ್ತರ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಬಹುತೇಕ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಹೈರಾಣಾಗಿಸಿದೆ. ತಾಪಮಾನವು 45 ಡಿಗ್ರಿ ದಾಟುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಎಸಿಗಳು ದಿನವಿಡೀ ವಿಶ್ರಾಂತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಓಡುತ್ತಿವೆ. ಈ ನಿರಂತರ ಬಳಕೆಯಿಂದಾಗಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದನೆ ಮತ್ತು ಬಳಕೆಯ ನಡುವೆ ದೊಡ್ಡ ಕಂದಕ ಸೃಷ್ಟಿಯಾಗಿದೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ, ತುರ್ತು ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಖರೀದಿಸುವ ದರವು ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಇಂಡಿಯನ್ ಎನರ್ಜಿ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ (IEX) ಅಂಕಿಅಂಶಗಳ ಪ್ರಕಾರ, ವಿದ್ಯುತ್ ವಹಿವಾಟಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರಿ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಕತ್ತಲೆಯಲ್ಲಿ ಇರಬಾರದು ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಲಭ್ಯವಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ ವಿದ್ಯುತ್‌ಗಾಗಿ ಖರೀದಿದಾರರು ಪೈಪೋಟಿ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಕಠಿಣ ಬೇಸಿಗೆಯ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ದರಗಳು ಹೇಗೆ ಬದಲಾಗಿವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಕೋಷ್ಟಕದಲ್ಲಿ ನೋಡಬಹುದು. ಈ ಅಂಕಿಅಂಶಗಳು ಸಂಜೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಪನಿಗಳು ಎದುರಿಸುತ್ತಿರುವ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತವೆ.

ಸಮಯ	ಸರಾಸರಿ ದರ (₹/ಯೂನಿಟ್)	ಗರಿಷ್ಠ ದರ (₹/ಯೂನಿಟ್)
ಮುಂಜಾನೆ	₹6.50	₹9.00
ಮಧ್ಯಾಹ್ನ	₹12.00	₹15.50
ಸಂಜೆಯ ಪೀಕ್ ಅವರ್	₹18.00	₹20.00 (ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ)

ಕೈಗಾರಿಕಾ ವಲಯದ ಮೇಲೆ ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಬಿಸಿ

ವಿದ್ಯುತ್ ದರ ಏರಿಕೆಯ ಮೊದಲ ಹೊಡೆತ ಬಿದ್ದಿರುವುದು ಕೈಗಾರಿಕೆಗಳು ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಿಗೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಅನೇಕ ಕಾರ್ಖಾನೆಗಳು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿವೆ. ದರಗಳು ಗರಿಷ್ಠ ಮಿತಿ ತಲುಪಿದಾಗ ಅವುಗಳ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ದಿಢೀರ್ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಉದ್ಯಮಿಗಳು ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಿಲ್ ಪಾವತಿಸಬೇಕೋ ಅಥವಾ ಉತ್ಪಾದನೆಯ ಶಿಫ್ಟ್‌ಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಬೇಕೋ ಎಂಬ ಇಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಸಿಲುಕಿದ್ದಾರೆ.

ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಮತ್ತು ಡೇಟಾ ಸೆಂಟರ್‌ಗಳಂತಹ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಗಳಿಗೂ ಇದು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲಾಗಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಪ್ರತಿದಿನ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ವೋಲ್ಟೇಜ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಅಗತ್ಯವಿರುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ದರ ಹೆಚ್ಚಾದಾಗ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಗಳು ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮೇಲೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಹೊರೆ ಹೆಚ್ಚಾಗುತ್ತದೆ. ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ವೆಚ್ಚಗಳು ಸಾಮಾನ್ಯ ಗ್ರಾಹಕರ ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಏರಿಕೆಗೂ ಕಾರಣವಾಗಬಹುದು.

ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ನಡುವೆ ಗ್ರಿಡ್ ಸ್ಥಿರತೆ ಕಾಪಾಡುವ ಸವಾಲು

ಸಂಜೆಯ ಪೀಕ್ ಅವರ್‌ನಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೊರತೆಯಾಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅನಿಲ ಆಧಾರಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಪೂರ್ಣ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುವಂತೆ ಸರ್ಕಾರ ಸೂಚಿಸಿದೆ. ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಕಲ್ಲಿದ್ದಲು ಬಳಸುವ ಸ್ಥಾವರಗಳೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಲು ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೂ, ಬಿಸಿಗಾಳಿಯ ತೀವ್ರತೆ ಹೆಚ್ಚಿರುವುದರಿಂದ ಪೂರೈಕೆ ನಿರ್ವಹಣೆ ಪ್ರತಿದಿನವೂ ಒಂದು ಹೋರಾಟದಂತಾಗಿದೆ.

ಎಲೆಕ್ಟ್ರಿಕ್ ವಾಹನ (EV) ಮಾಲೀಕರೂ ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಯನ್ನು ಆತಂಕದಿಂದ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಸಗಟು ದರ ಹೆಚ್ಚಾದರೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಚಾರ್ಜಿಂಗ್ ಸ್ಟೇಷನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದರ ಏರಿಕೆಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಒಂದು ವೇಳೆ ಈ ಹೆಚ್ಚಿನ ದರಗಳು ಮುಂದುವರಿದರೆ, ಇವಿ ಬಳಕೆಯ ವೆಚ್ಚವೂ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು. ಇದು ನಮ್ಮ ಸಾರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭವಿಷ್ಯವು ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್ ಮೇಲೆ ಎಷ್ಟು ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಬೇಡಿಕೆ ಮತ್ತು ದರ ಹೇಗಿರಲಿದೆ?

ಮುಂದಿನ ಕೆಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಬಿಸಿಲು ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿಯಲಿದೆ ಎಂದು ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಅಂದರೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಕಡಿಮೆಯಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಿಯೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಕಡಿತ (Blackout) ಆಗದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೀತಿ ನಿರೂಪಕರು ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ಗ್ರಿಡ್ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಪಾಡುವುದೇ ಇಂಧನ ಸಚಿವಾಲಯದ ಮೊದಲ ಆದ್ಯತೆಯಾಗಿದೆ.

ಪೂರೈಕೆ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹೀಗೆಯೇ ಮುಂದುವರಿದರೆ ನಿಯಂತ್ರಕರು ಬೆಲೆ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬಹುದು. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ 20 ರೂಪಾಯಿ ಮಿತಿ ಇರುವುದರಿಂದ ಬೆಲೆಗಳು ಕೈಮೀರಿ ಹೋಗದಂತೆ ತಡೆಯಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿದೆ. ಭವಿಷ್ಯದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ವ್ಯವಸ್ಥಿತ ವಿದ್ಯುತ್ ಯೋಜನೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.

ಇಡೀ ದೇಶ ಮುಂಗಾರು ಮಳೆಗಾಗಿ ಕಾಯುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಇತ್ತ ಇಂಧನ ವಲಯವು ಹೈ ಅಲರ್ಟ್ ಆಗಿದೆ. ನಾವು ಉಳಿಸುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಯೂನಿಟ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೂಡ ಗ್ರಿಡ್ ಮೇಲಿನ ಒತ್ತಡವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಈ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದ ಬೇಡಿಕೆಯನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸುವುದು ಭಾರತದ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪರೀಕ್ಷೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಬೇಸಿಗೆಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟನ್ನು ನಾವು ಎಷ್ಟು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿಭಾಯಿಸುತ್ತೇವೆ ಎಂಬುದು ಮುಂದಿನ ವಾರಗಳಲ್ಲಿ ತಿಳಿಯಲಿದೆ.