China-linked satellites: ಭಾರತ ಚೀನೀ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ದೂರ: ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಸಾರ ಸೇವೆಗಳಿಗೆ ಹೊಸ ಯುಗ!

ಭಾರತ ತನ್ನ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲು ಮಹತ್ವದ ನಿರ್ಧಾರ ಕೈಗೊಂಡಿದೆ. ದೇಶದ ಪ್ರಮುಖ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಪ್ರಚಾರ ಮತ್ತು ಅಧಿಕಾರ ಸಂಸ್ಥೆ IN-SPACe ಚೀನಾಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಉಪಗ್ರಹಗಳನ್ನು ಭಾರತದ ಪ್ರಸಾರ ಮತ್ತು ಸಂವಹನ ಜಾಲದಲ್ಲಿ ಬಳಸಲು ನಿಷೇಧಿಸಿದೆ. ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ದೇಶದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಹೆಜ್ಜೆ ಎಂದು ತಜ್ಞರು ಅಭಿಪ್ರಾಯಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಚೀನಾ, ಹಾಂಗ್ ಕಾಂಗ್ ಮೂಲದ ApStar, ಮತ್ತು ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಯಾಟ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಚೀನೀ ಉಪಗ್ರಹ ನಿರ್ವಾಹಕರು ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಸಾರಕರು ಮತ್ತು ಟೆಲಿಪೋರ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸೇವೆ ನೀಡಲು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ IN-SPACe ಈ ಎಲ್ಲಾ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಮಾತ್ರ ಏಷ್ಯಾ ಸ್ಯಾಟ್ ತನ್ನ ಎರಡು ಉಪಗ್ರಹಗಳಾದ AS5 ಮತ್ತು AS7 ಅನ್ನು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರವರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನಿರ್ವಹಿಸಲು ಅನುಮತಿ ಪಡೆಯಿತು. ಅದರ ಇತರ ಉಪಗ್ರಹಗಳು AS6, AS8, AS9 ಬಳಕೆಗೆ ಅನುಮತಿ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲ.

ಈ ನಿರ್ಧಾರದಿಂದ ಈಗ ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಸಾರ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿವೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ಝೀ ಎಂಟರ್‌ಟೈನ್‌ಮೆಂಟ್ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 2025 ರೊಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಪ್ರಸಾರಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ GSAT-30, GSAT-17, ಮತ್ತು ಅಮೇರಿಕಾ ಮೂಲದ ಇಂಟೆಲ್‌ಸ್ಯಾಟ್-20 ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಗೆ ವರ್ಗಾಯಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದೆ. ಜಿಯೋ ಸ್ಟಾರ್ ತನ್ನ 130 ಚಾನೆಲ್‌ಗಳನ್ನು ಈ ವರ್ಷದ ಕೊನೆಯವರೆಗೆ GSAT-17 ಮತ್ತು ಇಂಟೆಲ್‌ಸ್ಯಾಟ್-20 ಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಯೋಜಿಸಿದೆ. ಹಂತ ಹಂತದ ಪ್ರಸಾರದ ಮೂಲಕ, ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವ್ಯತ್ಯಯ ಬರದಂತೆ ನೋಡಿಕೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಇದು IN-SPACe ನ ನಿಯಂತ್ರಣ ಬದಲಾವಣೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ವಿದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಲು ಮುಂಚೆ ಅನುಮೋದನೆ ಪಡೆಯಬೇಕು ಎಂಬ ನಿಯಮವನ್ನು ಜಾರಿಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ದೇಶೀಯ GSAT ಸರಣಿಯ ಉಪಗ್ರಹ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಬಳಸುವ ಮೂಲಕ, ಭಾರತ ವಿದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹಗಳ ಮೇಲಿನ ಅವಲಂಬನೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಚೀನಾದೊಂದಿಗೆ ಭೂರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ, ಈ ನಿರ್ಧಾರವು ದೇಶದ ಡಿಜಿಟಲ್ ಸ್ವಾಯತ್ತತೆ ಮತ್ತು ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಲು ಮಹತ್ವದಾಗಿದೆ.

ಭಾರತದ ತಜ್ಞರು ಈ ಕ್ರಮವನ್ನು ಭದ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಕೋಣದಿಂದ ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಒಗ್ಗಟ್ಟಾಗಿ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದಾಗಿ ಹೇಳುತ್ತಾರೆ. ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರವು 2033 ರವರೆಗೆ 44 ಶತಕೋಟಿ ಡಾಲರ್‌ಗಳಿಗೆ ಬೆಳೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದ್ದು, ಭಾರತದ ಪಾಲು ಜಾಗತಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 2%ರಿಂದ 8% ರವರೆಗೆ ಏರಿಕೆ ಕಾಣಬಹುದು. ಚೀನೀ-ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ದೂರ ಸರಿಯುವುದರಿಂದ, ಭಾರತ ತನ್ನ ಸಂವಹನ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯವನ್ನು ಭೂರಾಜಕೀಯ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಗಳಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತಗೊಳಿಸಲಿದೆ.

ಪ್ರಸಾರಕರು ಮತ್ತು ಟೆಲಿಪೋರ್ಟ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾರ್ಚ್ 2026 ರೊಳಗೆ ಚೀನೀ-ಸಂಬಂಧಿತ ಉಪಗ್ರಹಗಳಿಂದ ಹೊರಬರುವಂತೆ ಯೋಜಿಸಬೇಕು. ಇದರಿಂದ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ಅಡ್ಡಿ ಬಾರದಂತೆ ಖಚಿತಪಡಿಸಬಹುದು. ಈ ಕ್ರಮವು ಭಾರತದ ಸ್ವದೇಶಿ ಮತ್ತು ವಿಶ್ವಾಸಾರ್ಹ ವಿದೇಶಿ ಉಪಗ್ರಹ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರೀಕರಿಸುವ ಹೊಸ ಯುಗದ ಪ್ರಾರಂಭಕ್ಕೆ ನಾಂದಿ ಹಾಡುತ್ತದೆ. ದೇಶದ ಬಾಹ್ಯಾಕಾಶ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಹಾದಿ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆಯ ದೃಷ್ಟಿಕೋಣವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಸುವ ಈ ನಿರ್ಧಾರವು, ಭದ್ರತಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅತ್ಯಂತ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.