ಭಾರತದ ಫೋರೆಕ್ಸ್ ಮೀಸಲು ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ದಾಖಲೆ: ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಭರ್ಜರಿ ಬಲ!

ಭಾರತದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ಹಣ (Forex Reserves) ಒಂದೇ ವಾರದಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಕಾಲಿಕ ಗರಿಷ್ಠ ಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಜಿಗಿದಿದೆ. ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4ಕ್ಕೆ ಕೊನೆಗೊಂಡ ವಾರದಲ್ಲಿ ದೇಶದ ಫೋರೆಕ್ಸ್ ಖಜಾನೆಗೆ ಬರೋಬ್ಬರಿ 44.903 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್ ಸೇರ್ಪಡೆಯಾಗಿದ್ದು, ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲು ಮೊತ್ತ 785.706 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗೆ ತಲುಪಿದೆ ಎಂದು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 11ರ ಶುಕ್ರವಾರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದಕ್ಕೂ ಹಿಂದಿನ ವಾರವಷ್ಟೇ 11.475 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತ ಹರಿದುಬಂದಿತ್ತು. ಈ ಸರಣಿ ಜಿಗಿತವು ಭಾರತದ ಆರ್ಥಿಕ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಮತ್ತಷ್ಟು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಈ ಅಭೂತಪೂರ್ವ ಏರಿಕೆಗೆ ಮುಖ್ಯ ಕಾರಣವೇನು? ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ರಿಯಾಯಿತಿ ದರದ ಸ್ವಾಪ್ ವಿಂಡೋ ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅನಿವಾಸಿ ಭಾರತೀಯರ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ (FCNR-B) ಡೆಪಾಸಿಟ್‌ಗಳನ್ನು ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದವು. ಆಗಸ್ಟ್ 31ರ ವೇಳೆಗೆ ಈ ವಿಶೇಷ ಯೋಜನೆಯಡಿ ಬರೋಬ್ಬರಿ 136 ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಷ್ಟು ಬೃಹತ್ ಪ್ರಮಾಣದ ಹೂಡಿಕೆ ಹರಿದುಬಂದಿದೆ. ನಿರೀಕ್ಷೆಗಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಹರಿದುಬಂದಿದ್ದರಿಂದ ಈ ಮುಖ್ಯ ಸ್ವಾಪ್ ವಿಂಡೋವನ್ನು ನಿಗದಿಗಿಂತ ಬೇಗನೇ ಮುಚ್ಚಲಾಯಿತು. ಇದರೊಂದಿಗೆ ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಆಸ್ತಿಗಳ ಮೌಲ್ಯವರ್ಧನೆ (Valuation gains) ಕೂಡ ಮೀಸಲು ಹಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಲು ಪ್ರಮುಖ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ, ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಹಾಗೂ ಆಮದಿಗೆ ಈ ಜಿಗಿತ ಏಕೆ ಪ್ರಮುಖ?

ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಫೋರೆಕ್ಸ್ ಖಜಾನೆ ಭರ್ತಿಯಾಗಿರುವುದು ಆರ್‌ಬಿಐಗೆ ದೊಡ್ಡ ಬಲ ತಂದಿದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಏರಿಳಿತವನ್ನು ತಡೆಯಲು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಶಕ್ತಿ ನೀಡುತ್ತದೆ. ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ವಿಚಾರದಲ್ಲಿ ಭಾರತವೀಗ ಜಾಗತಿಕವಾಗಿ 4ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದು, ಆಮದು ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವ ಸರಕುಗಳಿಂದ ಉಂಟಾಗುವ ಹಣದುಬ್ಬರವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಬಲವಾದ ರಕ್ಷಣೆ ಸಿಕ್ಕಂತಾಗಿದೆ. ಜೂನ್‌ನಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐನ ನೆಟ್ ಶಾರ್ಟ್ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಪುಸ್ತಕ ದಾಖಲೆ ಮಟ್ಟದ ಸನ್ನಿಹಿತದಲ್ಲಿದ್ದು, ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ರಕ್ಷಣೆಗೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಸಕ್ರಿಯವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಹಾಗೂ ಮುಂದಿನ ಬದ್ಧತೆಗಳನ್ನು ನಿಭಾಯಿಸಲು ಸಿದ್ಧವಾಗಿರುವುದನ್ನು ಇದು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.

ಫೋರೆಕ್ಸ್ ಮೀಸಲು, ಡಾಲರ್-ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಮತ್ತು ಸೋಮವಾರದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮುನ್ಸೂಚನೆ

ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 14ರ ಸೋಮವಾರ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರಂಭವಾದಾಗ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ (USD/INR) ಹಾಗೂ ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಬಾಂಡ್ ಈಲ್ಡ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ನಿಗಾ ಇಡುವುದು ಅಗತ್ಯ. ಶುಕ್ರವಾರ ಡಾಲರ್ ಎದುರು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ 95.7ರ ಆಸುಪಾಸಿನಲ್ಲಿ ವಹಿವಾಟು ಮುಗಿಸಿತ್ತು. ಬೃಹತ್ ಮೀಸಲು ನಿಧಿಯು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ತೀವ್ರ ಏರಿಳಿತಕ್ಕೆ ತಡೆ ಒಡ್ಡಬಹುದು. ಆದರೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ನಗದು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಬಾಂಡ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು. ಇನ್ನೊಂದು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಯೆಂದರೆ, ಸಾಂಖ್ಯಿಕ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಕ್ರಮ ಅನುಷ್ಠಾನ ಸಚಿವಾಲಯ (MoSPI) ಚಿಲ್ಲರೆ ಹಣದುಬ್ಬರ (CPI) ಅಂಕಿಅಂಶಗಳನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಸಂಜೆ 5:30ರ ಬದಲಿಗೆ 4:00 ಗಂಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಿದೆ.

ವಿವರ	ವಾರದ ಬದಲಾವಣೆ	ಒಟ್ಟು ಪ್ರಮಾಣ (ಬಿಲಿಯನ್ ಡಾಲರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ)
ಒಟ್ಟು ಮೀಸಲು ನಿಧಿ	+44.903	785.706
ವಿದೇಶಿ ಕರೆನ್ಸಿ ಆಸ್ತಿಗಳು	+47.498	648.168
ಚಿನ್ನದ ಮೀಸಲು	−2.594	113.816
ಎಸ್‌ಡಿಆರ್ (SDR)	−0.004	18.806

ಸಾಮಾನ್ಯ ಕುಟುಂಬಗಳ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಹೆಚ್ಚಿದ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಮೀಸಲು ಆಮದು ಹಣದುಬ್ಬರದ ಬಿಸಿಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಆದಾಗ್ಯೂ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಚಲನೆಯು ಚಿನ್ನ ಹಾಗೂ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ಸ್ ವಸ್ತುಗಳ ಬೆಲೆಗಳ ಮೇಲೆ ನೇರ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಲಿದೆ. ಯೋಜನೆ ಬೇಗ ಮುಕ್ತಾಯಗೊಂಡರೂ, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅನಿವಾಸಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಆಫರ್‌ಗಳನ್ನು ನೀಡುವುದನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಬಹುದು. ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುವವರಿಗೆ ಫೋರೆಕ್ಸ್ ಲಭ್ಯತೆ ಸುಲಭವಾಗಿರಲಿದೆ. ವೆಚ್ಚ ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಫೋರೆಕ್ಸ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಕ್ಯಾಶ್ ದರಗಳ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಹೋಲಿಸಿ ನೋಡುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಇಂದು ಸಂಜೆ 4:00 ಗಂಟೆಗೆ ಬಿಡುಗಡೆಯಾಗುವ ಸಿಪಿಐ ಹಣದುಬ್ಬರ ದರ, ಬ್ರೆಂಟ್ ಕಚ್ಚಾ ತೈಲ ಬೆಲೆ ಹಾಗೂ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆ ಅಥವಾ ಇಸಿಬಿ (ECB) ಹರಿವಿನ ಮೇಲೆ ಕಣ್ಣಿಡಿ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಫೋರೆಕ್ಸ್ ನಿಧಿ ಬೆಂಬಲ ನೀಡಿದರೂ, ಸ್ವಾಪ್ ಮೂಲಕ ಬಂದ ಹೂಡಿಕೆಯನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಬೇಕಾಗಿದೆ. ಅದರಲ್ಲೂ 2029ರಿಂದ FCNR(B) ಡೆಪಾಸಿಟ್‌ಗಳು ಮೆಚ್ಯೂರಿಟಿ ಹಂತ ತಲುಪಲಿದ್ದು, ಆರ್‌ಬಿಐ ಅತ್ಯಂತ ಜಾಗರೂಕತೆಯಿಂದ ನಗದು ಪೂರೈಕೆ ಹಾಗೂ ಫಾರ್ವರ್ಡ್ ಬುಕ್ ನಿರ್ವಹಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂಬರುವ ವಾರದಲ್ಲಿ ಡಾಲರ್-ರೂಪಾಯಿ ವಿನಿಮಯ ದರ ಮತ್ತು ಬಾಂಡ್ ಈಲ್ಡ್‌ಗಳ ಹಾದಿಯನ್ನು ಈ ನೀತಿಗಳೇ ನಿರ್ಧರಿಸಲಿವೆ.