ಟ್ರಂಪ್‌ ನೆರವು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿತಾ ಭಾರತ? ಪಾಕಿಸ್ತಾನವನ್ನು ಎದುರಿಸಲು ಇರುವ ಮುಂದಿನ ಆಯ್ಕೆಗಳೇನು?

ಈ ವರ್ಷದ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ಭಾರತ ಮತ್ತು ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ನಡುವೆ 88 ಗಂಟೆಗಳ ವಾಯು ಯುದ್ಧ ಸಂಭವಿಸಿತು. ಈ ಘಟನೆಯ ನಂತರ ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷ ಡೊನಾಲ್ಡ್ ಟ್ರಂಪ್ ಮಧ್ಯಸ್ಥಿಯಾಗಿ ಯುದ್ಧವನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದರು. ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಈ ಕ್ರಿಯೆಯಿಂದ ಭಾರತೀಯ ಪ್ರಧಾನ ಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ತೀವ್ರ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದರು ಮತ್ತು ಅವರು ಅಮೆರಿಕದ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೊಂದಿಗೆ ನೇರ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದರು.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದಾಗಿ ಭಾರತ-ಅಮೆರಿಕ ವ್ಯಾಪಾರ ಒಪ್ಪಂದಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡವು. ಅಮೆರಿಕ ಭಾರತದಿಂದ ಆಗಮಿಸುವ ಕೆಲ ವಸ್ತುಗಳ ಮೇಲೆ 50% ಸುಂಕವನ್ನು ವಿಧಿಸಿದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಜಾಗತಿಕ ಶೃಂಗಸಭೆಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಿದ್ದು, ಭಾರತಕ್ಕೆ ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಮಂಚಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಿಕೆಯನ್ನು ಕುಂದು ಮಾಡಿದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ದಕ್ಷಿಣ ಕೊರಿಯಾದಲ್ಲಿ ನಡೆದ ಆಸಿಯಾನ್ ಸಮ್ಮೇಳನದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಮೆರಿಕ ಅಧ್ಯಕ್ಷರೊಂದಿಗೆ ಭೇಟಿಯಾಗಲು ಹಾಜರಾಗದೇ ಇದ್ದರು.

ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾರತದ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಅವರ ವೈಯಕ್ತಿಕ ಸಂಬಂಧ ದ್ವಿಪಕ್ಷೀಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಗಟ್ಟಿಗೊಳಿಸುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಈಗ ಟ್ರಂಪ್ ಅವರ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಬದಲಾಗಿವೆ. ಇತರ ದೇಶಗಳೊಂದಿಗೆ ಅಮೆರಿಕದ ಶಾಂತಿ ಮತ್ತು ವಾಣಿಜ್ಯ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು ಅವರ ಆದ್ಯತೆ. ಇದರ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಘರ್ಷ ಅಮೆರಿಕದ ಗಮನದ ಪಟ್ಟಿಯಲ್ಲಿ ಕಡಿಮೆ ಪ್ರಾಮುಖ್ಯತೆಯನ್ನು ಪಡೆದಿದೆ.

ಭಾರತವು ರಷ್ಯಾದ ತೈಲ, ಅನಿಲ ಮತ್ತು ಕಲ್ಲಿದ್ದಲಿನ ದೊಡ್ಡ ಖರೀದಿದಾರರಾಗಿದ್ದು, ಅಮೆರಿಕದ ಒತ್ತಡಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯಿಸಲು ಕೆಲವು ಖಾಸಗಿ ಕಂಪನಿಗಳು, ಉದಾಹರಣೆಗೆ ರಿಲಯನ್ಸ್ ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್, ರಷ್ಯಾದಿಂದ ತೈಲ ಖರೀದಿಯನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ್ದವು. ಈ ಮೂಲಕ ಭಾರತ-ರಷ್ಯಾ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದ ವ್ಯಾಪಾರದ ನಿರ್ಣಯಗಳು ಜಟಿಲತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ.

ಭಾರತ-ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಸಂಘರ್ಷದ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಬೂಲ್ ಮತ್ತು ನವದೆಹಲಿಯ ಬಳಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ದಾಳಿಗಳು ನಡೆದಿವೆ. ನವೆಂಬರ್ 10ರಂದು ನವದೆಹಲಿಯ ಕೆಂಪು ಕೋಟೆ ಬಳಿ ಕಾರ್ ಬಾಂಬ್ ಸ್ಫೋಟದಲ್ಲಿ 15 ಜನರು ಮೃತರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಘಟನೆ ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ಉಗ್ರ ಸಂಘಟನೆಗಳೊಂದಿಗೆ ಸಂಬಂಧ ಹೊಂದಿದವರೆಗೆ ಸಹ, ಭಾರತ ಸರ್ಕಾರ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಆರೋಪ ಮಾಡುವುದನ್ನು ತಪ್ಪಿಸಿದೆ.

ಇಂತಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ, ಭಾರತ ಅಮೆರಿಕದ ಬೆಂಬಲವನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸದಂತೆ ತನ್ನ ನಿಲುವನ್ನು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಪಾಕಿಸ್ತಾನದ ವಿರುದ್ಧ ತೀವ್ರ ಪ್ರತೀಕಾರ ಅಥವಾ ಯುದ್ಧ ಕ್ರಮವನ್ನು ತಪ್ಪಿಸುವ ಮೂಲಕ ಭಾರತ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ಕಾಯುವ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.

ಭಾರತ, ಪಾಕಿಸ್ತಾನ ಮತ್ತು ಅಫ್ಘಾನಿಸ್ತಾನ ನಡುವಿನ ಗುಪ್ತ ಯುದ್ಧಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಎರಡೂ ರಾಷ್ಟ್ರಗಳ ಸೇನೆಗಳು "ಹಾಟ್‌ಲೈನ್" ಮೂಲಕ ಚಲನೆಗಳನ್ನು ನಿಯಂತ್ರಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಳೆದ ಕೆಲವು ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ನವದೆಹಲಿ, ಇಸ್ಲಾಮಾಬಾದ್ ಮತ್ತು ಕಾಬೂಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಭಯೋತ್ಪಾದಕ ಘಟನೆಗಳು ನಡೆದಿದ್ದರೂ, ಎರಡೂ ದೇಶಗಳ ಗುಪ್ತಚರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಈ ಉದ್ವಿಗ್ನತೆಯನ್ನು ತಡೆಯಲು ಕಠಿಣ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಂಡಿಲ್ಲ.

ಈ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯೆಲ್ಲ ಭಾರತದ ರಾಜಕೀಯ, ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಅಂತಾರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಸಂಬಂಧಗಳಿಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿದೆ. ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರವು ಜಾಗ್ರತೆಯಿಂದ, ಯುಕ್ತಿಪೂರ್ವಕ ಕ್ರಮಗಳ ಮೂಲಕ ದೇಶದ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಕಾಯುವಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದೆ.