IndiGo: ವಿಮಾನ ಭಾಗಗಳ ಮರುಆಮದು ತೆರಿಗೆ ವಿವಾದ...900 ಕೋಟಿ ರೂ. ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕಕ್ಕೆ ಇಂಡಿಗೋ ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮೊರೆ!

ಭಾರತದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆ ಇಂಡಿಗೋವನ್ನು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ಇಂಟರ್‌ಗ್ಲೋಬ್ ಏವಿಯೇಷನ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರು ಆಮದು ಮಾಡಲಾದ ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಭಾಗಗಳ ಮೇಲೆ ಪಾವತಿಸಿದ ₹900 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕವನ್ನು ಮರುಪಾವತಿಸಬೇಕು ಎಂದು ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದೆ. ಈ ಪ್ರಕರಣವು ಈಗ ದೇಶದ ವಿಮಾನಯಾನ ಕ್ಷೇತ್ರದಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಹತ್ವದ ಚರ್ಚೆಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿದೆ.

ಇಂಡಿಗೋ ಸಂಸ್ಥೆಯ ವಾದದ ಪ್ರಕಾರ, ವಿಮಾನ ಎಂಜಿನ್ ಅಥವಾ ಭಾಗವನ್ನು ದುರಸ್ತಿಗಾಗಿ ವಿದೇಶಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿ ನಂತರ ಮತ್ತೆ ಭಾರತಕ್ಕೆ ತರುವಾಗ, ಅದನ್ನು ಹೊಸ ಸರಕುಗಳ ಆಮದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸುವುದು ಸರಿಯಲ್ಲ. ದುರಸ್ತಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಒಂದು ಸೇವೆಯಾಗಿದ್ದು, ಅದಕ್ಕಾಗಿ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಈಗಾಗಲೇ ರಿವರ್ಸ್ ಚಾರ್ಜ್ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಜಿಎಸ್‌ಟಿ ಪಾವತಿಸಿದೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ವಿಧಿಸುವುದು ಒಂದೇ ವಹಿವಾಟಿನ ಮೇಲೆ ಎರಡು ಬಾರಿ ತೆರಿಗೆ ಹಾಕಿದಂತಾಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಇದು ಸಂವಿಧಾನದ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಂಡಿಗೋ ವಾದಿಸಿದೆ.

ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಮಾತ್ರ, ದುರಸ್ತಿ ನಂತರ ಮರು ಆಮದು ಮಾಡಿದ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸರಕುಗಳ ಆಮದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಮತ್ತೆ ಸುಂಕ ಪಾವತಿಸುವಂತೆ ಒತ್ತಾಯಿಸಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ವಿಮಾನಗಳು ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ನೆಲದಲ್ಲೇ ನಿಲ್ಲಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಕಾರಣದಿಂದ, ಕ್ಲಿಯರೆನ್ಸ್ ಪಡೆಯಲು ಇಂಡಿಗೋ ಸುಮಾರು 4,000ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರವೇಶ ಬಿಲ್‌ಗಳ ಮೇಲೆ ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಈ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಪಾವತಿಸಿದೆ. ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಈ ಮೊತ್ತ ₹900 ಕೋಟಿಗೂ ಮೀರಿದೆ.

ನಂತರ ಇಂಡಿಗೋ ಮರುಪಾವತಿ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಿದಾಗ, ಪ್ರತಿ ಪ್ರವೇಶ ಬಿಲ್‌ಗೆ ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಕೇಳಬೇಕು ಎಂಬ ಕಾರಣ ನೀಡಿ ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಇಲಾಖೆ ಮರುಪಾವತಿಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸಿದೆ. ಆದರೆ, ಸುಂಕವನ್ನು ಪ್ರತಿಭಟನೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಪಾವತಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಈಗಾಗಲೇ ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ತೆರಿಗೆದಾರರ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿವೆ ಎಂದು ಕಂಪನಿ ಹೇಳಿದೆ. ಆದರೂ ಮರುಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಆದೇಶಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಇಂಡಿಗೋ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಮನಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ.

ಈ ವಿಚಾರಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ, ದೆಹಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಹಿಂದೆಯೇ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪೊಂದನ್ನು ನೀಡಿತ್ತು. ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ತರುವ ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಅದರ ಭಾಗಗಳನ್ನು ಸರಕುಗಳ ಆಮದು ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುವುದಿಲ್ಲ, ಅದು ಸೇವೆಗಳ ಆಮದು ಆಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿತ್ತು. ಸೇವೆಗಳಾಗಿ ತೆರಿಗೆ ವಿಧಿಸಿದ ನಂತರ, ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಕಾಯ್ದೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ತೆರಿಗೆ ಅಥವಾ ಸೆಸ್ ವಿಧಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿತ್ತು. ಈ ವಿಷಯ ಈಗ ಸುಪ್ರೀಂ ಕೋರ್ಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಬಾಕಿ ಇದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಅರ್ಜಿಯ ವಿಚಾರಣೆಯ ವೇಳೆ, ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಶೈಲ್ ಜೈನ್ ಅವರ ಕುಟುಂಬ ಸಂಬಂಧದ ಕಾರಣದಿಂದ ಅವರು ಪ್ರಕರಣದಿಂದ ಹಿಂದೆ ಸರಿದಿದ್ದಾರೆ. ಮುಖ್ಯ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳ ಆದೇಶದಂತೆ, ಈ ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಈಗ ಮತ್ತೊಂದು ಪೀಠದ ಮುಂದೆ ವಿಚಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಈ ಪ್ರಕರಣದ ಅಂತಿಮ ತೀರ್ಪು ವಿಮಾನಯಾನ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬೀಳುವ ತೆರಿಗೆ ಭಾರವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುತ್ತದೆಯೇ ಅಥವಾ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆಯೇ ಎಂಬುದನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸಲಿದೆ. ಜೊತೆಗೆ, ದುರಸ್ತಿ ಸೇವೆ ಮತ್ತು ಸರಕುಗಳ ಆಮದು ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟತೆ ನೀಡುವ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇದೆ.