Bengaluru: ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಜೀವದಾನ..! ಮತ್ತೆ ಸೇವೆ ಆರಂಭ..ಆದ್ರೆ ಈ ದಿನಾಂಕದವರೆಗೂ ಮಾತ್ರ?

ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳಿಗೆ ನಿರಾಳ: ರಾಜಧಾನಿ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಾಗರಿಕರ ಪ್ರಯಾಣಕ್ಕೆ ತ್ವರಿತವಾಗಿ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಓಲಾ, ಊಬರ್, ರ್‍ಯಾಪಿಡೋಗಳಂತಹ ಸೇವೆಗಳು ನಿಜಕ್ಕೂ ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಆಟೋ, ಕ್ಯಾಬ್ ಜೊತೆಗೆ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನೂ ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಯಾಣದ ಸೇವೆ ಒದಗಿಸುವ ಮೂಲಕ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳು, ಬೆಂಗಳೂರು ಜನರ ಜೀವನಾಡಿಯಾಗಿವೆ ಎಂದರೂ ತಪ್ಪಾಗಲ್ಲ. ಆದರೆ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಈ ಸೇವೆಗಳ ಮೇಲೆ ನಾನಾ ಕಾನೂನು ಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣದಿಂದ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಈ ಸೇವೆಗೆಳನ್ನು ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಆದರೆ ಇದೀಗ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮಹಾ ತೀರ್ಪು ನೀಡಲಾಗಿದೆ.

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೀರ್ಪು ನಿಜಕ್ಕೂ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳಿಗೆ ಜೀವದಾನ ನೀಡಿದಂತಾಗಿದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ ಓಲಾ, ಉಬರ್ ಮತ್ತು ರ್‍ಯಾಪಿಡೋಗೆ ತಮ್ಮ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಜೂನ್ 15ರವರೆಗೆ ಮುಂದುವರೆಸಬಹುದು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ. ಇದು ನೂತನ ನಿರ್ಧಾರದಂತೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸೇವೆಗಾಗಿ ಹೊಸ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಂತಾಗಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿಗಳಾದ ಬಿ.ಎಂ ಶ್ಯಾಮಪ್ರಸಾದ್ ನೇತೃತ್ವದ ಏಕಸದಸ್ಯ ಪೀಠವು, ಉಬರ್ ಇಂಡಿಯಾ ಸಿಸ್ಟಮ್ಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ರೊಪ್ಪೆನ್ ಟ್ರಾನ್ಸ್‌ಪೋರ್ಟೇಶನ್ ಸರ್ವೀಸಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ (ರ್‍ಯಾಪಿಡೋ) ಮತ್ತು ಎಎನ್‌ಐ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ (ಓಲಾ) ಎಂಬ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ರೈಡ್-ಶೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಮಧ್ಯಂತರ ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿತು. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ ಬಳಿ ತಮ್ಮ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಕೇಳಿದ್ದವು. ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಈ ಅರ್ಜಿಯ ಪರವಾಗಿ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿ, ಇತ್ತೀಚಿನ ಶೀಘ್ರ ನಿಷೇಧದ ವಿರುದ್ಧ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಭದ್ರತೆ ನೀಡಿದೆ. ಇನ್ನು ಏಪ್ರಿಲ್ 2ರಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಮಾಡಿದ್ದ ತೀರ್ಮಾನವನ್ನು ಈ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೀರ್ಪು ತಿದ್ದುಪಡಿ ಮಾಡಿದಂತಾಗಿದೆ. ಆಗ ತಿಳಿಸಿದ್ದ ಪ್ರಕಾರ, ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಆರು ವಾರದೊಳಗೆ ತಮ್ಮ ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಕಠಿಣ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿತ್ತು.

ಇನ್ನು ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿಗಳ ಸೇವೆ ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ಹಲವಾರು ನಗರಗಳಲ್ಲಿ ಬಹಳ ಜನಪ್ರಿಯವಾಗಿವೆ. ಖಾಸಗಿ ವಾಹನಗಳಿಗಿಂತ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ದರ ಹಾಗೂ ಬಿಸಿ ಬಿಸಿಲಿನಲ್ಲಿ ಟ್ರಾಫಿಕ್‌ನ ತಕ್ಷಣ ದಾಟುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ, ತ್ವರಿತ ಸೇವೆ ಎಲ್ಲವೂ ಇರುವುದರಿಂದ ಜನರು ಇವುಗಳತ್ತ ಹೆಚ್ಚು ಸೆಳೆದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಈ ಸೇವೆಗಳ ಹಿಂದೆ ನಡೆಯುತ್ತಿರುವ ಕಾನೂನು ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಗಳು ಮತ್ತು ಲೈಸೆನ್ಸ್‌ ಸಂಬಂಧಿತ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಇವುಗಳನ್ನು ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿಸಿವೆ.

ಇನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಗಂಭೀರ ನೋಟವಿಟ್ಟಿದೆ. ಅಲ್ಲದೇ 1988ರ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 3ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಾವಳಿ ರೂಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಇದು ಈEntire ಸೆಕ್ಟರ್‌ಗೆ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಮಾದರಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದಾದ ಪ್ರಮುಖ ಹಂತವಾಗಿದೆ.

ಕಾನೂನು ತಯಾರಿಕೆಯತ್ತ ಹೆಜ್ಜೆ?

ಇನ್ನು ಇದರ ನಡುವೆ ರಾಜ್ಯ ಸಾರಿಗೆ ಸಚಿವ ರಾಮಲಿಂಗಾ ರೆಡ್ಡಿ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಸೂಚನೆಗಳ ಅನುಸಾರವಾಗಿ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳುವಂತೆ ಸಾರಿಗೆ ಇಲಾಕೆಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿರುವುದಾಗಿ ತಿಳಿಸಿದದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ ನಿಯಮಾವಳಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಮುಂದಾಗಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ. ಈ ಆರೋಪಗಳು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಮತ್ತು ವಕೀಲ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಕೇಳಿ ಬರುತ್ತಿವೆ.

ಇನ್ನು ಇಷ್ಟು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ಈ ಸೇವೆಗಳು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ಸರ್ಕಾರ ಮಾತ್ರ ಯಾವುದೇ ರೀತಿ ಈ ತರಹದ ಶ್ರೇಣಿ ಬದ್ಧತೆ ನೀಡಿಲ್ಲ. ಇದೇ ಈಗ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಉಳಿದಿದೆ. ಇಂತಹ ಸೇವೆಗಳ ಲೈಸೆನ್ಸ್, ವಿಮೆ, ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ, ಅಪಘಾತದಲ್ಲಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆ ಇತ್ಯಾದಿ ವಿಷಯಗಳಲ್ಲಿ ಈಗಲೂ ಅಸ್ಪಷ್ಟತೆಯೇ ಇದೆ.

ಕಾನೂನು ಬದ್ಧತೆ ಇಲ್ಲದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ:

ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿಷೇಧದ ಆದೇಶದ ನಂತರ, ರೈಡ್ ಶೇರ್ ಕಂಪನಿಗಳು ತಾವು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಪ್ಲಾಟ್‌ಫಾರ್ಮ್‌ಗಳಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದೇವೆ, ಯಾವುದೇ ವಾಹನವನ್ನು ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಬಾಡಿಗೆಗೆ ನೀಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ಪೈಂಟನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡು, ತಾವು ಯಾವುದೇ ಮೋಟಾರು ವಾಹನ ಕಾಯ್ದೆಯ ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡುತ್ತಿಲ್ಲ ಎಂಬ ವಾದವನ್ನು ಮುಂದಿಟ್ಟುಕೊಂಡಿದ್ದವು.

ಈಗ ರ್‍ಯಾಪಿಡೋ ಕಂಪನಿ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೊಸ ತಂತ್ರಗಳತ್ತ ಮುಖಮಾಡಿದೆ. ಕಂಪನಿಯು ಆಹಾರ ವಿತರಣಾ ಪೈಲಟ್ ಯೋಜನೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸುವ ತಯಾರಿಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿದ್ದು, ಅದರಿಂದ ತನ್ನ ಚಾಲಕರನ್ನು ಸೇವೆಯಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೂಲಕ ವ್ಯವಹಾರ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಮುಂದುವರೆಸಲು ಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆ ಮುಂದಿನ ವಾರ ಆರಂಭವಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ.

ಪ್ರಜಾಪ್ರಭುತ್ವದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪಾತ್ರ ಮತ್ತೆ ಒತ್ತಿಹೇಳಿದ ಘಟನೆ:

ಈ ತೀರ್ಪು ರಾಜ್ಯದ ನ್ಯಾಯಾಂಗ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಪ್ರಮುಖತೆಯ ಮತ್ತೊಂದು ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರ ನಿಯಮ ರೂಪಿಸುವಲ್ಲಿ ವಿಫಲವಾದಾಗ, ನ್ಯಾಯಾಲಯಗಳು ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಬದಲಿ ನಿರ್ಧಾರ ತೆಗೆದುಕೊಂಡು ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಿತವನ್ನು ಕಾಪಾಡಲು ಮುಂದಾಗಿವೆ. ಆದರೆ, ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ತೀರ್ಪು ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರವಲ್ಲ. ಸೇವೆಗಳ ನಿಯಂತ್ರಿತ, ಭದ್ರ ಮತ್ತು ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ನಿಖರ ಕ್ರಮವೇ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಪರಿಹಾರವಾಗಬಹುದು.

ನಿಷ್ಕರ್ಷೆ: ಬಿಸಿಲಿನ ನಡುವೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ನೆರಳು:

ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಸೇವೆಗಳ ಮುಂದಿನ ಹಾದಿ ಇನ್ನೂ ನಿಗೂಢವಾಗಿದೆ. ಜೂನ್ 15ರ ನಂತರ ಈ ಸೇವೆಗಳು ಮುಂದುವರೆಯುತ್ತವೆಯೆ? ಸರ್ಕಾರ ಸ್ಪಷ್ಟ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬಹುದೆ? ಜನ ಸಾಮಾನ್ಯರು ಸುರಕ್ಷಿತ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಸೇವೆ ಪಡೆಯಬಹುದೆ? ಈ ಎಲ್ಲ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಿಗೆ ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳು ಉತ್ತರ ನೀಡಬೇಕು.

ಇದೀಗ ತಾತ್ಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಅವಕಾಶ ದೊರೆತಿರುವುದು ಬೈಕ್ ಟ್ಯಾಕ್ಸಿ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಜಯ. ಆದರೆ, ಸರ್ಕಾರದ ನಿರ್ಧಾರ ಮತ್ತು ನಿಯಮಾವಳಿಗಳ ರೂಪುರೇಷೆಗಳ ಮೇಲೆ ಈ ವಲಯದ ಭವಿಷ್ಯ ನಿಂತಿದೆ. ಈ ಸೇವೆಗಳಲ್ಲಿ ನೂರಾರು ಯುವಕರು ಉದ್ಯೋಗವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗೆ ಶೀಘ್ರ ಪರಿಹಾರ ಒದಗಿಸಬೇಕಾದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.