ರೈತರಿಗೆ ಗುಡ್‌ನ್ಯೂಸ್: ಕೃಷಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಗೆ ಸಮಾನ ಹಕ್ಕು..ಸರ್ಕಾರದ ಒತ್ತಾಸೆಗೆ ತಡೆಯಾದ 2008ರ ಆದೇಶ ರದ್ದು!

ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರಿಗೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಗುಡ್‌ನ್ಯೂಸ್ ನೀಡಿದೆ. ಅದೇನೆಂದರೆ ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಮತ್ತು ರೈತರ ನಡುವೆ ಸಮಾನತೆ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಅಂಶವನ್ನು ಧ್ಯಾನದಲ್ಲಿ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡು, ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ನ ಧಾರವಾಡ ಪೀಠವು ಒಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ಕೃಷಿ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀತಿಯ ಬಗ್ಗೆ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಹೊಸ ದಿಕ್ಕು ಸೂಚಿಸಿದೆ.

ಇನ್ನು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನೀಡಿರುವ ಈ ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ಕೃಷಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ತಿರಸ್ಕರಿಸುವ ಸರ್ಕಾರಿ ನೀತಿಯ ವಿರುದ್ಧವಾದ ಮಹತ್ವದ ನ್ಯಾಯದ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪವಾಗಿದೆ.

2008ರ ಆದೇಶ ಅಸಂವಿಧಾನಿಕ ಎಂದು ಘೋಷಣೆ:

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಸಚಿನ್ ಶಂಕರ್ ಮಗದುಮ್ ಅವರು 2008ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 4 ರಂದು ಜಾರಿಯಾದ ಸರ್ಕಾರಿ ಆದೇಶವನ್ನು ಅಸಂವಿಧಾನಿಕವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಈ ಆದೇಶದಡಿಯಲ್ಲಿ, ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಅಶ್ವಶಕ್ತಿ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿದರೆ, ಅವರಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಆದೇಶವು ವೈಯಕ್ತಿಕ ರೈತರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡುತ್ತಿದ್ದು, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳನ್ನು ಹೊರಗಿಡುತ್ತಿದೆ. ಇದು ಸಮಾನತೆಯ ತತ್ವಕ್ಕೆ ವಿರುದ್ಧವಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ 6 ತಿಂಗಳ ಗಡುವು:

ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ವಿದ್ಯುತ್ ವಿತರಣಾ ಕಂಪನಿಗಳಿಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ. ಸಮಾನತೆ ಕಾಯ್ದುಕೊಳ್ಳುವಂತೆ, ರೈತ ಸಂಘಗಳಿಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಯನ್ನು ನೀಡುವಂತೆ ಹೊಸ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳನ್ನು ಆರು ತಿಂಗಳ ಒಳಗೆ ರೂಪಿಸಬೇಕು ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಅಥಣಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಪ್ರಕರಣ ಹಿನ್ನೆಲೆ:

ಈ ತೀರ್ಪಿಗೆ ಕಾರಣವಾಗಿರುವುದು ಬೆಳಗಾವಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಅಥಣಿ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಎರಡು ರೈತ ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ನ್ಯಾಯಾಲಯವನ್ನು ಸಂಪರ್ಕಿಸಿದ ಘಟನೆ. ಈ ಸಂಘಗಳು ಕೃಷ್ಣಾ ನದಿಯಲ್ಲಿ ಲಿಫ್ಟ್ ನೀರಾವರಿ ಯೋಜನೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಾಡಿ, 200+ ಎಕರೆ ಭೂಮಿಗೆ ನೀರು ಒದಗಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅವು ಹೆಸ್ಕಾಂ ನೀಡಿದ ಬೆಲೆ ಪತ್ರ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಆದೇಶಕ್ಕೆ ವಿರೋಧ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದವು. ರೈತರು ₹5.8 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಯೋಜನೆ ನಿರ್ಮಿಸಿದ್ದರು. ಆದರೆ, ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡಲು ಸರ್ಕಾರ ನಿರಾಕರಿಸಿತ್ತು.

ಸಮಾನ ಸೌಲಭ್ಯಕ್ಕೆ ಹಕ್ಕು ಯಾಕೆ ಬಂತು?

ಸಮಾನ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರೂ, ರೈತ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ಇಲ್ಲ, ವೈಯಕ್ತಿಕ ರೈತರಿಗೆ ಇದೆ. ಇದು ಭಾರತೀಯ ಸಂವಿಧಾನದ ವಿಧಿ 14 - ಸಮಾನತೆ ಹಕ್ಕಿಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟ ವಿರೋಧ ಎಂದು ಅವರು ವಾದಿಸಿದರು. ಮೇಲ್ನೋಟಕ್ಕೆ ಇದು ಯುಕ್ತಿಯುಕ್ತವನ್ನೇ ತೋರುತ್ತದೆ. ರೈತ ಸಂಘಗಳು ಸಹ ಅವುಗಳ ಸದಸ್ಯರಿಗಾಗಿ ನೀರಾವರಿ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಅವರಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಅನುಕೂಲ ನಿರಾಕರಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಹೆಸ್ಕಾಂ ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ:

ಹೆಸ್ಕಾಂ, ಕೊರೊನಾ ಸಾಂಕ್ರಾಮಿಕದಿಂದಾಗಿ ಸಂಘಗಳಿಗೆ ಅನುದಾನ ನೀಡಲು ಕಷ್ಟವಾಯಿತೆಂದು ಹೇಳಿತು. ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರವು ರೈತರು ವೈಯಕ್ತಿಕವಾಗಿ ಅರ್ಜಿ ಹಾಕಬಹುದು ಎಂದಿತು. ಆದರೆ, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ ಎನ್ನಲಾಗಿತ್ತು.

ಇದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಗಮನಸೆಳೆದಿರುವುದು, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳು ಕೂಡ ರೈತರ ಗುಂಪುಗಳಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ಅವರಿಗೆ ಸಬ್ಸಿಡಿ ನೀಡದಿರುವುದು ನ್ಯಾಯೋಚಿತವಲ್ಲ ಎಂಬುದು. ಹೀಗಾಗಿ, ಸರ್ಕಾರವು ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳ ಸಾಮೂಹಿಕ ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ನಿರಾಕರಿಸಿರುವುದು ಭೇದಭಾವದ ಪ್ರತಿರೂಪವಾಗಿದೆ. ಸರ್ಕಾರದ ನಿಲುವು ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತವಾಗಿಲ್ಲವೆಂಬುದಾಗಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದ್ದು, ಎಲ್ಲಾ ರೈತರಿಗೆ ಸಮಾನವಾಗಿ ಸೌಲಭ್ಯ ದೊರೆಯಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸಂವಿಧಾನಪೂರ್ವಕ ಹಕ್ಕು ಎಂದು ಖಚಿತಪಡಿಸಿದೆ. ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ರೈತ ಸಂಘಗಳಿಗೂ ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತೆ ಹೊಸ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸಬೇಕೆಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಕೊನೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಹೆಸ್ಕಾಂಗೆ ಸೂಚನೆ ನೀಡಿದೆ.

ಇದರಿಂದಾಗಿ, ಸಹಕಾರ ಸಂಘಗಳಾದರೂ ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ರೈತರಾದರೂ, ನೀರಾವರಿ ಹಾಗೂ ವಿದ್ಯುತ್ ಸಬ್ಸಿಡಿಯಂತಹ ಮೂಲಭೂತ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಸಮಾನತೆ ಪಾಲನೆಯಾಗಬೇಕೆಂಬ ವಿಚಾರ ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ತೀರ್ಪಿನಿಂದ ಎತ್ತರದಲ್ಲಿದೆ.