ಎಫ್‌ಆಂಡ್‌ಒ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್: ಶೇ. 87% ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ನಷ್ಟ, ಸೆಬಿ ವರದಿಯ ಶಾಕಿಂಗ್ ಸತ್ಯಗಳು!

ಹೊಸ ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಮತ್ತು ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್ (F&O) ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಕುರಿತು ಸೆಬಿ (SEBI) ಆಗಸ್ಟ್ 20, 2026 ರಂದು ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಿರುವ ನೂತನ ಅಧ್ಯಯನ ವರದಿ ರಿಟೇಲ್ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ನೈಜ ಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟಿದೆ. 2025-26ರ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ ಶೇ. 87.7 ರಷ್ಟು ಸಣ್ಣ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದ್ದಾರೆ. 2024-25ರಲ್ಲಿ ಈ ಪ್ರಮಾಣ ಶೇ. 90.9 ರಷ್ಟಿತ್ತು, ಅದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸಿದವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಕೊಂಚ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ. ಒಟ್ಟಾರೆ ನಷ್ಟದ ಮೊತ್ತ ₹1.12 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹91,685 ಕೋಟಿಗೆ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಸರಾಸರಿ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಟ್ರೇಡರ್ ಸುಮಾರು ₹1.17 ಲಕ್ಷ ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಮತ್ತು ಸರ್ವೆಲೆನ್ಸ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಿದ ಬೆನ್ನಲ್ಲೇ ಈ ವರದಿ ಹೊರಬಿದ್ದಿದೆ.

ಕೇವಲ ಶೇಕಡಾವಾರು ಅಂಕಿಅಂಶ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ, ಟ್ರೇಡರ್‌ಗಳ ವರ್ತನೆಯಲ್ಲೂ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಆಕ್ಟಿವ್ ಆಗಿರುವ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಲ್ಲಿ ಶೇ. 99.3 ರಷ್ಟು ಜನರು ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲೇ ತೊಡಗಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ. ಹೆಚ್ಚಿನವರು ತಕ್ಷಣವೇ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಹೊರಬರುತ್ತಿದ್ದರೆ, ಕೆಲವೇ ಜನರು ಮಾತ್ರ ಸುದೀರ್ಘ ಕಾಲ ಟ್ರೇಡಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದಾರೆ. ವಿಶೇಷ ಎಂದರೆ, 18.6 ಲಕ್ಷ ಡೆರಿವೇಟಿವ್ಸ್ ಟ್ರೇಡರ್‌ಗಳು ಕ್ಯಾಶ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ವಹಿವಾಟು ನಡೆಸಿಲ್ಲ! ಇದರಿಂದ ಅವರು ನೇರವಾಗಿ ಎಫ್‌ಆಂಡ್‌ಒಗೆ ಧುಮುಕುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ. ಇನ್ನು ಲಾಭ ಮತ್ತು ನಷ್ಟದ ನಡುವಿನ ಅಂತರದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಬದಲಾವಣೆಯೇನೂ ಆಗಿಲ್ಲ, ಅಂದರೆ ಸೀಮಿತ ಅನುಭವ ಹೊಂದಿರುವವರೇ ಹೆಚ್ಚು ನಷ್ಟ ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಸೆಬಿಯ ಎಫ್‌ಆಂಡ್‌ಒ ವರದಿಯಲ್ಲೇನಿದೆ? ಪ್ರಮುಖ ಮುಖ್ಯಾಂಶಗಳು

ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ನಿಯಮಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾಗಿರುವುದರಿಂದ ಈ ವರದಿ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಮುಖವೆನಿಸಿದೆ. ಆಗಸ್ಟ್ 3, 2026 ರಿಂದ ಕ್ಯಾಶ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ‘ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸೆಷನ್’ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿದ್ದು, ಈ ಅಧಿಕೃತ ಬೆಲೆಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆಯೇ ಡೆರಿವೇಟಿವ್ಸ್ ಸೆಟಲ್ಮೆಂಟ್ ನಡೆಯಲಿದೆ. ಇದರ ಜೊತೆಗೆ, ಸೆಬಿ ಆರ್ಡರ್-ಟು-ಟ್ರೇಡ್ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಬಿಗಿಗೊಳಿಸಿದೆ. ಸಿಂಗಲ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳ ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ದಿನದ ಕ್ಯಾಲೆಂಡರ್-ಸ್ಪ್ರೆಡ್ ಮಾರ್ಜಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಸಹ ಮರುಹೊಂದಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲ ಕ್ರಮಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಮುಕ್ತಾಯದ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ನಡೆಯುವ ಅಕ್ರಮ ವಹಿವಾಟುಗಳನ್ನು ತಡೆದು, ರಿಸ್ಕ್ ಕಂಟ್ರೋಲ್ ಮಾಡಲು ನೆರವಾಗಲಿವೆ.

ಸೆಬಿ ಹೊಸ ನಿಯಮ: ಟ್ರೇಡರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳ ಮೇಲೇನು ಪರಿಣಾಮ?

ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಬರಲಿವೆ. ವಾರದ ಯಾವುದಾದರೂ ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ದಿನದಂದು ಮಾತ್ರ ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ಇಡುವುದು ಮತ್ತು ಬೆಂಚ್‌ಮಾರ್ಕ್ ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಆಪ್ಷನ್ಸ್‌ ಹೊರತಾಗಿ ದೀರ್ಘಾವಧಿಯ ಟೆನರ್ ತರುವ ಬಗ್ಗೆ ಕರಡು ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯಲ್ಲಿದೆ. ಬ್ರೋಕರ್ ಅಪ್ಲಿಕೇಶನ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಅಪಾಯದ ಮುನ್ಸೂಚನೆ ನೀಡುವ ‘ರಿಸ್ಕ್ ಪಾಪ್-ಅಪ್’ಗಳು ಇನ್ನಷ್ಟು ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಬರಲಿವೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಅರ್ಹತೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯೂ ಜಾರಿಯಾಗಬಹುದು. ಒಂದು ವೇಳೆ ಎಫ್‌ಆಂಡ್‌ಒ ವಹಿವಾಟು ಕಡಿಮೆಯಾದರೆ, ಕೇವಲ ಬ್ರೋಕರೇಜ್ ಮೇಲೆಯೇ ನಂಬಿಕೆಯಿಟ್ಟಿರುವ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಆದಾಯಕ್ಕೆ ಹೊಡೆತ ಬೀಳಬಹುದು. ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಫಿನ್‌ಟೆಕ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ತಮ್ಮ ಸಾಲದ ನೀತಿಗಳನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕಾಗಬಹುದು.

ರಿಸ್ಕ್, ಬ್ರೇಕ್-ಈವನ್ ಮತ್ತು ತೆರಿಗೆ: ಟ್ರೇಡರ್‌ಗಳಿಗೆ ಪ್ರಮುಖ ಸಲಹೆಗಳು

ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಮಾಡುವಾಗ ಸರಳ ಬ್ರೇಕ್-ಈವನ್ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ನೆನಪಿಡಿ. ಆಪ್ಷನ್ ಬೈಯರ್‌ಗೆ ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ಖರ್ಚು ವೆಚ್ಚಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭ ಸಿಕ್ಕಾಗಷ್ಟೇ ಆದಾಯ ಬರಲು ಸಾಧ್ಯ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ, ₹100 ಪ್ರೀಮಿಯಂ ಮತ್ತು ₹5 ಇತರ ವೆಚ್ಚಗಳಿದ್ದರೆ, ಷೇರಿನ ಬೆಲೆ ₹105 ಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಬೇಕು. ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಬೆಲೆ ದಿಢೀರ್ ಏರಿಳಿತ (Slippage) ಆಗುವುದನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸಿ. ತೆರಿಗೆ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಬಂದರೆ, ಎಫ್‌ಆಂಡ್‌ಒ ವಹಿವಾಟನ್ನು ‘ನಾನ್-ಸ್ಪೆಕ್ಯುಲೇಟಿವ್ ಬಿಸಿನೆಸ್ ಇನ್‌ಕಮ್’ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಮುಂಗಡ ತೆರಿಗೆ (Advance Tax) ಪಾವತಿಸಿ, ಸೂಕ್ತ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಇಟ್ಟುಕೊಳ್ಳಿ ಹಾಗೂ ಅರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕಂತೆ ITR-3 ಅಥವಾ ITR-4 ಫಾರ್ಮ್ ಬಳಸಿ ಐಟಿ ರಿಟರ್ನ್ಸ್ ಸಲ್ಲಿಸಿ.