Union Budget 2026: ರಾಜ್ಯದ ಈ 9 ರೈಲ್ವೆ ಯೋಜನೆಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಸಿಗುತ್ತಾ ಅನುದಾನ? ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳೇನು?

ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ಇನ್ನೂ ತೀರಾ ಕಡಿಮೆ ಇದೆ. ರಾಜ್ಯದ ವಿವಿಧ ಭಾಗಗಳಿಗೆ ಸುಲಭ ಸಂಚಾರವನ್ನು ಕಲ್ಪಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ರೈಲು ಜಾಲವನ್ನು ವಿಸ್ತರಿಸುವ ಮೇಲೆ ವಿಶೇಷ ಗಮನ ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಹಲವು ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡರೂ, ಹೆಚ್ಚಿನವು ನಿರೀಕ್ಷಿತ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿ ಹೊಂದಿಲ್ಲ. ರಾಜ್ಯವು ಯೋಜನಾ ವೆಚ್ಚದ ಅರ್ಧ ಭಾಗ ಮತ್ತು ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ಬದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಆದರೂ ಒಂಬತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳು ಇನ್ನೂ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿಲ್ಲ. 2026-27ರ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಈ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಒತ್ತಡ ಸಿಗಬೇಕೆಂದು ರಾಜ್ಯವು ನಿರೀಕ್ಷೆ ಹೊಂದಿದೆ.

ರಾಜ್ಯ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಗಳ ನಡುವಿನ ಸಮನ್ವಯ ಕೊರತೆಯಿಂದ ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ವಿಳಂಬಗೊಂಡಿವೆ. ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನ ನೀಡಿದಾಗ ಕೇಂದ್ರದಿಂದ ಸ್ಪಂದನೆ ತಗ್ಗುವುದು, ಕೇಂದ್ರ ಆಸಕ್ತಿ ತೋರಿದಾಗ ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನ ಕೊರತೆಯಾಗುವುದು ಎಂಬ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಕಾಣಸಿಗುತ್ತಿದೆ. ಈ ಅಸಮಂಜಸ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯಿಂದ ಯೋಜನೆಗಳ ವೆಚ್ಚಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರುತ್ತಿವೆ. ಕೆಲವು ಯೋಜನೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯುದೀಕರಣ ವೆಚ್ಚವನ್ನೂ ರಾಜ್ಯವೇ ಭರಿಸಬೇಕಾದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ನಿರ್ಮಾಗಿದೆ, ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಮೇಲೆ ಹೊರೆ ಬರುತ್ತಿದೆ.

ಪ್ರಸ್ತುತ, ಒಂಬತ್ತು ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳು ಒಟ್ಟು ₹12,146.98 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಪ್ರಗತಿಯಲ್ಲಿವೆ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.83.75 ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ, ಆದರೆ ಇನ್ನೂ 2,684 ಎಕರೆ ಭೂಮಿ ರೈಲ್ವೆಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರವಾಗಬೇಕಿದೆ. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳಾದರೂ ಯಾವುದೇ ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷಿ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಿಲ್ಲ.

ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಮುಖ ಯೋಜನೆಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಗಮನ ಹರಿಸಿದರೆ, ಬೇಲೂರು-ಹಾಸನ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗೆ ಯಾವುದೇ ಪ್ರಗತಿ ಕಂಡುಬರುವುದಿಲ್ಲ. ಧಾರವಾಡ-ಕಿತ್ತೂರು-ಬೆಳಗಾವಿ ಮಾರ್ಗದ ಯೋಜನೆಗೂ ಪ್ರಮುಖ ಅಡಚಣೆಗಳಿವೆ. ಮಮ್ಮಿಗಟ್ಟಿ ಬಳಿ ಮಾರ್ಗ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ನೈಋತ್ಯ ರೈಲ್ವೆ ಒಪ್ಪಿಗೆ ನೀಡದ ಕಾರಣ, ಯೋಜನೆಯ ವೆಚ್ಚ ₹927 ಕೋಟಿಯಿಂದ ₹2,356.65 ಕೋಟಿಗೆ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ.

ಗಿಣಿಗೇರಾ-ರಾಯಚೂರು ಮಾರ್ಗದ ಯೋಜನೆಯು ಸುಮಾರು ಎರಡು ದಶಕಗಳಿಂದ ಬಾಕಿಯಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ ಶೇ.66 ಭೌತಿಕ ಪ್ರಗತಿ ಮಾತ್ರ ಸಾಧಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುದಾನ ಘೋಷಿತವಾದರೆ, ಈ ಯೋಜನೆಯನ್ನು ಡಿಸೆಂಬರ್ 2027ರೊಳಗೆ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವ ಗುರಿಯಿದೆ. ಈ ಮೂಲಕ ಈ ಭಾಗದ ಜನರ ಬಹುಕಾಲದ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಈಡೇರುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು 51 ರೈಲು ಮೇಲು ಮತ್ತು ಕೆಳಸೇತುವೆ ಕಾಮಗಾರಿಗಳಲ್ಲಿ 18 ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಈ ಬಾರಿಯ ಕೇಂದ್ರ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಅನುದಾನ ನಿರೀಕ್ಷಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಸಭೆ ನಡೆದಿದ್ದು, ಪಾಲುದಾರಿಕೆ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸೂಕ್ತ ಅನುದಾನ ಕೋರಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮದಿಂದ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸ್ಪಂದನೆ ದೊರೆಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಜೋರಾಗಿ ಇದೆ.

ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ರೈಲು ಸಂಪರ್ಕ ವಿಸ್ತರಣೆಯಿಂದ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮತ್ತು ನಗರ ಪ್ರದೇಶಗಳ ನಡುವೆ ಸುಲಭ ಸಂಚಾರ, ಉದ್ಯೋಗ ಮತ್ತು ವ್ಯಾಪಾರ ಅವಕಾಶಗಳು ಹೆಚ್ಚುತ್ತವೆ. ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳು ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ, ಜನರು ಕಡಿಮೆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ ದೂರೆ ಹೋಗಬಹುದು. ಇದರಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕತೆ, ಉದ್ಯೋಗ ಸೃಷ್ಟಿ ಮತ್ತು ಪ್ರವಾಸೋದ್ಯಮಕ್ಕೆ ಸಹ ದಾರಿ ತೆರೆಯಲಿದೆ.

ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಈ ಯೋಜನೆಗಳ ವಿಳಂಬವು ಭೂಸ್ವಾಧೀನ, ಕೇಂದ್ರ-ರಾಜ್ಯ ಅನುದಾನ ಸಮನ್ವಯದ ಕೊರತೆ, ಮತ್ತು ತಾಂತ್ರಿಕ ಅಡಚಣೆಗಳಿಂದ ಆಗುತ್ತಿದೆ. ಆದರೆ ಮುಂದಿನ ಬಜೆಟ್‌ನಲ್ಲಿ ತಕ್ಕ ಅನುದಾನ ನೀಡಿದರೆ, ಈ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಬಹುದು. ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳ ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ರಾಜ್ಯದ ದೀರ್ಘಕಾಲೀನ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಮಹತ್ವಪೂರ್ಣವಾಗಿದೆ.