ಎಫ್ ಅಂಡ್ ಓ ಟ್ರೇಡರ್ಸ್ ಎಚ್ಚರ: ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೆಲೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಸೆಬಿ ಮಹತ್ವದ ಬದಲಾವಣೆ?

ಭಾರತೀಯ ಬಂಡವಾಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ನಿಯಂತ್ರಕ 'ಸೆಬಿ' (SEBI), ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್ ಮತ್ತು ಆಪ್ಷನ್ಸ್ (F&O) ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧಾರದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಒಳಪಡಿಸಿದೆ. ಹೊಸ ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸೆಷನ್ (CAS) ಜಾರಿಯಾದ ನಂತರ ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಬೆಲೆ ಲೆಕ್ಕಾಚಾರದಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆಗಳಾಗಿದ್ದು, ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸೆಬಿ ಈ ಕ್ರಮಕ್ಕೆ ಮುಂದಾಗಿದೆ. ಇನ್ನೊಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಈ ಕುರಿತು ಸಮಾಲೋಚನಾ ವರದಿ ಹೊರಬರಲಿದ್ದು, ಇದು ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಪರಿಶೀಲನೆ ಹಂತದಲ್ಲಿದೆಯೇ ಹೊರತು ತಕ್ಷಣಕ್ಕೆ ನಿಯಮವೇನೂ ಬದಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಸೋಮವಾರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಿಂದ ಪ್ರಿ-ಓಪನ್ ಸೆಷನ್‌ನಲ್ಲೂ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳು ಆಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಟ್ರೇಡರ್‌ಗಳು ಶೀಘ್ರ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನಿರೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಆಗಸ್ಟ್ 2026ರವರೆಗೆ, ಅಧಿಕೃತ ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಕೊನೆಯ 30 ನಿಮಿಷಗಳ ವಾಲ್ಯೂಮ್ ಆಧಾರಿತ ಸರಾಸರಿ (VWAP) ಮೇಲೆ ಲೆಕ್ಕಹಾಕಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಆದರೆ ಆಗಸ್ಟ್ 3ರಿಂದ ಜಾರಿಗೆ ಬಂದಿರುವ ಸೆಬಿಯ ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಆಕ್ಷನ್ ಸೆಷನ್, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3:15ರಿಂದ 3:35ರವರೆಗೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಅರ್ಹ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಒಂದೇ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಆರ್ಡರ್ ಮ್ಯಾಚಿಂಗ್ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ಆಕ್ಷನ್ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧಾರವಾಗುವ ಈ ಬೆಲೆಯನ್ನು ಪ್ರಸ್ತುತ ಡೆರಿವೇಟಿವ್‌ಗಳ ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ದಿನದ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್‌ಗೆ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ಇದರಿಂದ ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಹೆಡ್ಜಿಂಗ್‌ನಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂಬ ದೂರುಗಳು ಕೇಳಿಬಂದಿವೆ.

F&O ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೆಲೆ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಇಳಿದ ಸೆಬಿ

ಈ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಯ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿರುವ ಸೆಬಿ, "ಸಿಎಎಸ್ (CAS) ಜಾರಿಯ ಆರಂಭಿಕ ಅನುಭವ ಹಾಗೂ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಬಂದ ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು... ಡೆರಿವೇಟಿವ್ ಒಪ್ಪಂದಗಳ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಬೆಲೆ ನಿರ್ಧರಿಸುವ ವಿಧಾನದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ಬದಲಾವಣೆಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಗಿದೆ. ಈ ಕುರಿತು ಸುಮಾರು ಒಂದು ವಾರದಲ್ಲಿ ಸಮಾಲೋಚನಾ ಪತ್ರ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡಲಾಗುವುದು" ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದೆ. ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ಇದು ಸೆಬಿ ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿರುವ ಏಕೈಕ ಅಧಿಕೃತ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಸಾಧ್ಯವಿರುವ ಮಾದರಿಗಳು ಮತ್ತು ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ಮೇಲಾಗುವ ಪರಿಣಾಮ

ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ಅನ್ನು ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಲೋಸ್‌ನಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕಿಸುವ ಕುರಿತು ವ್ಯಾಪಕ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್ ನೀಡಿದ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3:00ರಿಂದ 3:15ರವರೆಗಿನ ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್ VWAP ಅನ್ನು ರೆಫರೆನ್ಸ್ ಆಗಿ ಬಳಸುವುದು ಒಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾದರೆ, ಕೊನೆಯ ಆಕ್ಷನ್ ಬೆಲೆಯ ಬದಲಿಗೆ ಹಳೆಯ ರೀತಿಯಲ್ಲೇ VWAP ವಿಂಡೋ ಮುಂದುವರಿಸುವುದು ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಮುನ್ನೆಲೆಗೆ ತಂದಿರುವ ಮತ್ತೊಂದು ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದೆ. ಈ ಎರಡೂ ಮಾರ್ಗಗಳು ಸೂಚ್ಯಂಕ ಮತ್ತು ಷೇರುಗಳ ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ ಶೈಲಿಯನ್ನೇ ಬದಲಾಯಿಸಲಿವೆ.

ಸೋಮವಾರ, ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 7ರಂದು ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ಅಂಶಗಳು

ಸೋಮವಾರದಿಂದ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳು ಪ್ರಿ-ಓಪನ್ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸರಿಹೊಂದಿಸಲಿದ್ದು, CAS-ಸಂಬಂಧಿತ ರೆಫರೆನ್ಸ್‌ಗಳನ್ನು ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್‌ಗೂ ವಿಸ್ತರಿಸಲಿವೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್‌ನ "ಕೊನೆಯ ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ" ಸಮಯವು ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 2:45ರಿಂದ 3:15ರವರೆಗೆ ಇರಲಿದ್ದು, 3:15ರಿಂದ 3:40ರವರೆಗೆ ಡೈನಾಮಿಕ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಣೆ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳ್ಳಲಿದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರಂಭವಾಗುವ ಮುನ್ನ ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ರಿಸ್ಕ್ ಮತ್ತು ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಅಳೆಯಲು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಚೆಕ್‌ಲಿಸ್ಟ್ ಗಮನಿಸಿ.

ಗಮನಿಸಬೇಕಾದ ವಿಷಯ	ಏಕೆ ಪ್ರಮುಖ?
ಪರಿಷ್ಕೃತ ಪ್ರಿ-ಓಪನ್ ಆಕ್ಷನ್	ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಆರಂಭದ ಬೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸವಾಗಬಹುದು; ಶುಕ್ರವಾರದ CAS ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್‌ಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಗ್ಯಾಪ್ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ಅಂದಾಜಿಸಿ.
ಇಂಡೆಕ್ಸ್ ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್ 3:00–3:15 VWAP ರೆಫರೆನ್ಸ್	CAS ಆಕ್ಷನ್ ಅವಧಿಗಿಂತ ಮುಂಚಿತವಾಗಿ ಪ್ರೈಸ್ ಬ್ಯಾಂಡ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಬೆಲೆಯ ಸ್ಥಿರತೆಯನ್ನು ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.
ಆಕ್ಷನ್ ಇಂಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಸೂಚಕಗಳು	ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3:15ರ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಆಕ್ಷನ್ ಕ್ಲೋಸಿಂಗ್ ಬೆಲೆಯ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸವು ಎಕ್ಸ್‌ಪೈರಿ P&L ಮೇಲೆ ದೊಡ್ಡ ಪರಿಣಾಮ ಬೀರಬಹುದು.

ಮಧ್ಯಾಹ್ನ 3:15 ಮತ್ತು 3:35ರ ನಡುವೆ ಆಪ್ಷನ್ಸ್ ರೈಟರ್ಸ್ ಹಾಗೂ ಕ್ಯಾಶ್-ಫ್ಯೂಚರ್ಸ್ ಆರ್ಬಿಟ್ರೇಜ್ ಡೆಸ್ಕ್‌ಗಳು ಸೆಟಲ್‌ಮೆಂಟ್ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಮತ್ತು ಲಿಕ್ವಿಡಿಟಿ ಹಂಚಿಕೆಯ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ; ಹೀಗಾಗಿ ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರೈಸ್ ಸ್ಪ್ರೆಡ್‌ಗಳು ಹೆಚ್ಚಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ. ಮುಂದಿನ ವಾರ ಬರಲಿರುವ ಸೆಬಿಯ ವರದಿಯು ಮುಂದಿನ ಹಾದಿಯನ್ನು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಲಿದೆ. ಸಾಧಾರಣವಾಗಿ ಸಮಾಲೋಚನೆಗೆ 21 ದಿನಗಳ ಕಾಲಾವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದ್ದು, ತದನಂತರ ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ಗಳು ಸುತ್ತೋಲೆಗಳ ಮೂಲಕ ನೂತನ ನಿಯಮ ಜಾರಿಗೆ ತರುತ್ತವೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಎಕ್ಸ್‌ಚೇಂಜ್‌ನ ಪ್ರಕಟಣೆಗಳನ್ನು ಸೂಕ್ಷ್ಮವಾಗಿ ಗಮನಿಸುವುದು ಒಳಿತು.