ಬ್ರಿಟನ್‌ನಿಂದ 1 ಲಕ್ಷ ಕೆಜಿ ಚಿನ್ನ ತಂದ ಭಾರತ, ಕಾರಣವೇನು ಗೊತ್ತಾ?

ಬೆಂಗಳೂರು, ಜೂನ್‌ 01: ಭಾರತದ ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಗಿರುವ ಆರ್‌ಬಿಐ ಯುನೈಟೆಡ್ ಕಿಂಗ್‌ಡಮ್‌ನಿಂದ ಸುಮಾರು 100 ಟನ್ ಅಂದರೆ 1 ಲಕ್ಷ ಕಿಲೋಗ್ರಾಂಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ತಂದಿದೆ. ಮುಂಬರುವ ತಿಂಗಳುಗಳಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸ್ಥಳಾಂತರಿಸಲು ಉದ್ದೇಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ಟೈಮ್ಸ್‌ ವರದಿ ಮಾಡಿದೆ.

1991 ರಲ್ಲಿ ದೇಶವು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿಗೆ ಒಳಗಾಗಿ ತನ್ನ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳ ಭಾಗವನ್ನು ಒತ್ತೆ ಇಡಲು ಒತ್ತಾಯಿಸಿದಾಗ ಆರ್‌ಬಿಐ ತೀವ್ರ ಟೀಕೆಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿತ್ತು. 1991ರ ನಂತರ ಭಾರತ ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಾಗಿಸುತ್ತಿರುವುದು ಇದೇ ಮೊದಲು.

ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಕಾರಣಗಳಿಗಾಗಿ ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ವೈವಿಧ್ಯತೆಗಾಗಿ ಇದನ್ನು ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮೂಲಗಳು ಪತ್ರಿಕೆಗೆ ತಿಳಿಸಿವೆ. ದೇಶೀಯವಾಗಿ, ಮುಂಬೈನ ಮಿಂಟ್ ರಸ್ತೆಯಲ್ಲಿರುವ ಆರ್‌ಬಿಐನ ಹಳೆಯ ಕಚೇರಿ ಕಟ್ಟಡ ಮತ್ತು ನಾಗ್ಪುರದಲ್ಲಿರುವ ವಿಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

"ಆರ್‌ಬಿಐ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಲು ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿತು. ಅದನ್ನು ಎಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಬಯಸುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು, ಸಾಗರೋತ್ತರದಲ್ಲಿ ದಾಸ್ತಾನು ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವ ಕಾರಣ, ಸ್ವಲ್ಪ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಭಾರತಕ್ಕೆ ಪಡೆಯಲು ನಿರ್ಧರಿಸಲಾಯಿತು" ಎಂದು ಅಧಿಕಾರಿಯೊಬ್ಬರು ಹೇಳಿರುವುದಾಗಿ ವರದಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.

"ಇದು ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ಬಲವನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು 1991 ರ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗೆ ತೀವ್ರ ವ್ಯತಿರಿಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಅನೇಕ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಗೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕವಾಗಿ ಭಂಡಾರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಭಾರತವು ಇದಕ್ಕೆ ಹೊರತಾಗಿಲ್ಲ, ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಮೊದಲು ಲಂಡನ್‌ನಲ್ಲಿ ಅದರ ಕೆಲವು ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ 822.1 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು, ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 413.8 ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ವಿದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಂಗ್ರಹಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಡೇಟಾ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ ಕೇಂದ್ರೀಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ಕೂಡ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಕಳೆದ ಹಣಕಾಸು ವರ್ಷದಲ್ಲಿ 27.5 ಟನ್‌ಗಳನ್ನು ಸೇರಿಸಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ ಚಿನ್ನದ ಹಸಿವು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಹೆಚ್ಚಿದೆ, ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಜನವರಿ-ಏಪ್ರಿಲ್ 2024 ರಲ್ಲಿ 2023 ಕ್ಕಿಂತ 1.5 ಪಟ್ಟು ಹೆಚ್ಚು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದೆ. ಇದು ಸವಾಲಿನ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಮೀಸಲುಗಳ ಕಾರ್ಯತಂತ್ರದ ವೈವಿಧ್ಯತೆಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ ಚಿನ್ನ ಹೇಗೆ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು?

ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ವ್ಯವಸ್ಥಾಪನಾ ಕಾಳಜಿಗಳನ್ನು ಗಮನಿಸಿದರೆ, ಅಂತಹ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಲೋಹವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ತಿಂಗಳುಗಟ್ಟಲೇ ಯೋಜನೆ ಮತ್ತು ನಿಖರವಾದ ಕಾರ್ಯಗತಗೊಳಿಸುವಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯದ ವೇಳೆಗೆ 100 ಟನ್ ಚಿನ್ನವು ಭಾರತದ ಸ್ಟಾಕ್‌ನ ಸುಮಾರು 1/4 ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇದಕ್ಕೆ ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ, ಆರ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತು ಸ್ಥಳೀಯ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಸೇರಿದಂತೆ ವಿವಿಧ ಸರ್ಕಾರಿ ಇಲಾಖೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿಕಟ ಸಮನ್ವಯ ಅಗತ್ಯವಿತ್ತು.

ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ಲೋಹವನ್ನು ದೇಶಕ್ಕೆ ತರಲು ಕಸ್ಟಮ್ಸ್ ಸುಂಕ ವಿನಾಯಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡಿತು, ಈ ಸಾರ್ವಭೌಮ ಆಸ್ತಿಯ ಮೇಲೆ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವು "ಮುಂದೆ ಆದಾಯವನ್ನು" ಪಡೆಯಿತು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಈ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯಗಳೊಂದಿಗೆ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದರಿಂದ ಆಮದುಗಳಿಗೆ ಅನ್ವಯಿಸುವ ಸಮಗ್ರ ಜಿಎಸ್‌ಟಿಯಿಂದ ಯಾವುದೇ ವಿನಾಯಿತಿ ಇರಲಿಲ್ಲ.

ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಚಿನ್ನವನ್ನು ಸಾಗಿಸಲು ವಿಶೇಷ ವಿಮಾನ ಮತ್ತು ಸಮಗ್ರ ಭದ್ರತಾ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕ್ರಮವು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಗ್ಲೆಂಡ್‌ಗೆ ಪಾವತಿಸಿದ ಕೆಲವು ಶೇಖರಣಾ ವೆಚ್ಚಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಲು RBI ಅನ್ನು ಸಕ್ರಿಯಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ, ಆದಾಗ್ಯೂ ಈ ಉಳಿತಾಯಗಳು ಗಣನೀಯವಾಗಿಲ್ಲ.

1991 ರ ಪಾವತಿಯ ಸಮತೋಲನ ಬಿಕ್ಕಟ್ಟಿನ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಚಂದ್ರ ಶೇಖರ್ ಸರ್ಕಾರವು ಅಮೂಲ್ಯವಾದ ಲೋಹವನ್ನು ವಾಗ್ದಾನ ಮಾಡಿದಂದಿನಿಂದ ಹೆಚ್ಚಿನ ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ಚಿನ್ನವು ದೀರ್ಘಕಾಲದವರೆಗೆ ಭಾವನಾತ್ಮಕ ವಿಷಯವಾಗಿದೆ. ಸುಮಾರು 15 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಅಂತರರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ನಿಧಿಯಿಂದ 200 ಟನ್‌ಗಳಷ್ಟು ಚಿನ್ನವನ್ನು ಖರೀದಿಸಿದ್ದರೂ, ಭಾರತೀಯ ಕೇಂದ್ರ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಇತ್ತೀಚಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಥಿರವಾದ ಖರೀದಿಗಳ ಮೂಲಕ ತನ್ನ ಚಿನ್ನದ ನಿಕ್ಷೇಪಗಳನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿಸಿದೆ.