ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪಡೆದ ನಿಜ ಜೀವನದ "ಕಾಟೇರ": ಜೇನು ಕುರುಬರ ನಾಯಕ ಸೋಮಣ್ಣ

ಜೇನು ಕುರುಬ ಸಮುದಾಯದ ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರು ಎಚ್‌ಡಿ ಕೋಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಆಲತಾಳಹುಂಡಿ ಮೂಲದವರಾಗಿದ್ದು, ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೈಸೂರು ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಾಗನಹಳ್ಳಿ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯಿತಿ ಎಚ್‌ಡಿ ಕೋಟೆ ತಾಲೂಕಿನ ಮೊತ್ತ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕುಗ್ರಾಮದಲ್ಲಿ ವಾಸವಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಅವರು 1978 ರಿಂದ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕಲ್ಯಾಣ ಮತ್ತು ಬುಡಕಟ್ಟು ಹಕ್ಕುಗಳು ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ಪರಿಸರ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಈ ಹಿಂದೆ ಜೀತದಾಳು ಆಗಿದ್ದ ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಸಿಎಂ ದೇವರಾಜ್ ಅರಸ್ ಅವರು ಭೂಸುಧಾರಣಾ ಕಾಯ್ದೆಯನ್ನು ಜಾರಿಗೆ ತಂದ ನಂತರ ತಮ್ಮ ಸ್ವಂತ ಭೂಮಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಡಿದ ನಿಜ ಜೀವನದ 'ಕಾಟೆರ' (ದರ್ಶನ್ ಅಭಿನಯದ ಚಲನಚಿತ್ರ) ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಂದ ನೂರಾರು ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಭೂಮಿಯ ಹಕ್ಕಿಗಾಗಿ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಜನವರಿ 7 ರಂದು ಪತ್ನಿ ರಾಜಮ್ಮ ಅವರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡ ನೋವಿನ ನಡುವೆ, ಅರವತ್ತಾರು ವರ್ಷದ ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರು ಅನ್‌ಸಂಗ್ ಹೀರೋ ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ಕಾಗಿ ಪದ್ಮಶ್ರೀ ಪ್ರಶಸ್ತಿಗೆ ಆಯ್ಕೆಯಾಗಿದ್ದಾರೆ. ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಜಿಲ್ಲಾ ಬುಡಕಟ್ಟು ಕೃಷಿಕರ ಸಂಘದ ಜಿಲ್ಲಾಧ್ಯಕ್ಷರೂ ಆಗಿದ್ದ ಇವರು ವೃತ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕೃಷಿಕರು. ಅವರು 2016 ರಲ್ಲಿ "ಜನರ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ" ವನ್ನು ಗೆದ್ದರು, ಇದನ್ನು ರಾಜ್ಯ ರಾಜ್ಯೋತ್ಸವ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯ ಅಧಿಕೃತ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರ ಹೆಸರು ಕಾಣೆಯಾದ ನಂತರ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರು ನೀಡಿದ್ದರು.

ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿದ್ದಾಗ ಯೋಗ್ಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡಲು ಆಹಾರ ಅಥವಾ ವಸತಿ ಇಲ್ಲದ ಕಾರಣ ಅವರ ಜೀವನವು ಕಷ್ಟಕರವಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಅವರು ಹೇಳಿದರು. ತಮ್ಮ ಬಾಲ್ಯದ ದಿನಗಳನ್ನು ನೆನಪಿಸಿಕೊಂಡ ಅವರು, ಇದು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಷ್ಟದ ಅವಧಿ ಎಂದು ಹೇಳಿದರು. ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರು ಜೇನು ಕುರುಬ ಬುಡಕಟ್ಟು ಜನಾಂಗದ ಉನ್ನತಿಗಾಗಿ 4 ದಶಕಗಳಿಂದ ಅವಿರತವಾಗಿ ಶ್ರಮಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ, ಅರಣ್ಯ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ವಾಸಿಸುವ 500 ಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಬುಡಕಟ್ಟು ಸಮುದಾಯಗಳಿಗೆ ಕಾನೂನು ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ಖಚಿತಪಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಹಕ್ಕುಪತ್ರಗಳನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದರು.

ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರದ ವಾಲ್ಮೀಕಿ ಪ್ರಶಸ್ತಿ ಪುರಸ್ಕೃತ ಸೋಮಣ್ಣ ಮಾಧ್ಯಮಗಳೊಂದಿಗೆ ಮಾತನಾಡಿ, "ಹಸಿವು ಬಡವರ ಮುಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲು. ನಾನು ಈ ಪ್ರಶಸ್ತಿಯನ್ನು ನಿರೀಕ್ಷಿಸಿರಲಿಲ್ಲ. ನನ್ನ ಕೆಲಸಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಕೃತಜ್ಞತೆ ಸಲ್ಲಿಸುತ್ತೇನೆ," ಎಂದರು. ಗಿರಿಜನ ಮುಖಂಡರು ಮಾತನಾಡಿ, ಎಚ್.ಡಿ.ಕೋಟೆ ತಾಲೂಕಿನಲ್ಲಿ ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಹಕ್ಕುಗಳ ಹೋರಾಟದಲ್ಲಿ ಸೋಮಣ್ಣ ಅವರು ಮುಂಚೂಣಿಯಲ್ಲಿದ್ದರು.

ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ 'ಹೋಟೆಲ್‌' ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ

ನಾಗರಹೊಳೆ ಉದ್ಯಾನದ, ವಿರಾಜಪೇಟೆ, ಹುಣಸೂರು ಹಾಗೂ ಎಚ್‌.ಡಿ ಕೋಟೆ ತಾಲೂಕು ಸೇರುವ ಮೂರ್ಕಲ್‌ ಅರಣ್ಯದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠಿತ ಸಂಸ್ಥೆಯೊಂದು ಹೋಟೆಲ್‌ ನಿರ್ಮಿಸಲು ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸಿ ಒಂದಷ್ಟು ಕಟ್ಟಡವೂ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಿತ್ತು. ಇದರ ವಿರುದ್ಧ ಸೋಮಣ್ಣ ಹಾಗೂ ಸಂಘ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿ 1998ರಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ತಡೆಯುವಲ್ಲಿ ಯಶಸ್ವಿಯಾದರು.

ಫೆಡಿನಾ ಕಟ್ಟಿದ ಸೋಮಣ್ಣ

ಫೆಡಿನಾ ವಿಕಾಸ ಸಂಸ್ಥೆ ಕಟ್ಟಿದ ಸೋಮಣ್ಣ, ಇದರ ಮೂಲಕ ಅರಣ್ಯ ಹಕ್ಕು, ಗಿರಿಜನರ ಸೌಲಭ್ಯಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಸಾಕಷ್ಟು ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದರು. 2ನೇ ತರಗತಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡಿದ್ದರೂ ದೇಶ, ವಿದೇಶ ಸುತ್ತಿ ಸಾಕಷ್ಟು ಮಾಹಿತಿ ಪಡೆದು ಆದಿವಾಸಿಗಳ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಹಾಗೂ ಅವರ ಹಕ್ಕುಗಳಿಗಾಗಿ ಸುಮಾರು 40 ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಹೋರಾಟ ನಡೆಸಿದ್ದಾರೆ.