ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್, ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ನಡುವಿನ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯಿರಿ

ಬೆಂಗಳೂರು, ಜುಲೈ 2: ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಅನೇಕರು ಬಯಸುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕರಿಗೆ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರ್ಕೆಟ್ ನ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿ ಹಾಗೂ ಜ್ಞಾನದ ಕೊರತೆ ಇರುತ್ತದೆ. ಅದರ ಅಳ ಅಗಲ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳದೇ ಷೇರು ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಿ ಕೈ ಸುಟ್ಟುಗೊಳ್ಳವ ಬದಲು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಒಂದಷ್ಟು ಅಂಶಗಳನ್ನಾದರೂ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುವುದು ಉತ್ತಮ.

ಹೊಸಬರು ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಿದಾಗ, ಯಾವ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಬೇಕು ಅಥವಾ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಹೇಗೆ ಎಂಬಂತಹ ಸಾಮಾನ್ಯ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತಾರೆ. ಅದೇ ರೀತಿ ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಬಯಸಿದಾಗ ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್, ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ನಂತಹ ಪದಗಳನ್ನು ಕೇಳಿರಬಹುದು. ಆದರೆ ಈ ಪದಗಳು ನಿಜವಾಗಿ ಅರ್ಥವೇನು? ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳು ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳಿಂದ ಹೇಗೆ ಭಿನ್ನವಾಗಿವೆ? ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆ ತಂತ್ರಕ್ಕೆ ಇದು ಏಕೆ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ? ಮುಂತಾದ ವಿಚಾರಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳೋಣ.

ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಹೊಸಬರು ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾಪ್, ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಎಂಬುದನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಅತ್ಯಗತ್ಯ. ಯಾಕೆಂದರೆ ಇವುಗಳು ತಮ್ಮ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಅಪಾಯದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅವು ಪರಸ್ಪರ ಭಿನ್ನವಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಸ್ಟಾಕ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿನ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳನ್ನು ಅವುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣ ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್, ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಎಂದು ವರ್ಗೀಕರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ನಾವು ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್, ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚಿಸುವ ಮೊದಲು, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣವನ್ನು ಮೊದಲು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳೋಣ . ಸರಳವಾಗಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣ (ಅಥವಾ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್) ಕಂಪನಿಯ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಷೇರುಗಳ ಒಟ್ಟು ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.

ಉದಾಹರಣೆಗೆ ನೋಡುವುದಾದರೆ XYZ ಕಂಪನಿಯು 10 ಮಿಲಿಯನ್ ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದು ಅದರ ಪ್ರತಿ ಷೇರು ಪ್ರಸ್ತುತ ಮೌಲ್ಯ ₹100 ನಲ್ಲಿ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಕಂಪನಿಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನು ಲೆಕ್ಕಾಚಾರ ಮಾಡಲು, ಬಾಕಿ ಉಳಿದಿರುವ ಷೇರುಗಳ ಸಂಖ್ಯೆಯನ್ನು (10 ಮಿಲಿಯನ್) ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಟಾಕ್ ಬೆಲೆಯಿಂದ (₹100) ಗುಣಿಸಬೇಕು. ಈ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ, ಕಂಪನಿ XYZ ನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್(ಕಂಪನಿಯ ಅಂದಾಜು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನದ ಅಳತೆ) ₹1,000 ಮಿಲಿಯನ್ ಅಥವಾ ₹100 ಕೋಟಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ.

ಒಂದು ಸಂಸ್ಥೆಯ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್ ಮುಖ್ಯವಾಗಿರುತ್ತದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ಕಂಪನಿಯ ಗಾತ್ರವನ್ನು ಅಳೆಯಲು ತ್ವರಿತ ಮಾರ್ಗವನ್ನು ನೀಡುತ್ತದೆ. ಸಾಕಷ್ಟು ಬಾಕಿ ಇರುವ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಂಪನಿಗಳು ಕಡಿಮೆ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸಣ್ಣ ಕಂಪನಿಗಳಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್ ಅನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ, ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ಸುಧೃಡ ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿ ಹೆಚ್ಚು ಅಪಾಯಕಾರಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆ-ಆಧಾರಿತ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್ ವರ್ಗೀರಣವು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಿಂದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ಬದಲಾಗುತ್ತದೆ . ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿ ಈ ಶ್ರೇಣಿಯು ಬದಲಾಗಬಹುದು. ಭಾರತದ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ 20,000 ಕೋಟಿ ರೂ ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಆಗಿದ್ರೆ ವಿದೇಶಿ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇದರ ಶ್ರೇಣಿಯಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಕಾಣಬಹುದು.

ಸೆಕ್ಯುರಿಟೀಸ್ ಅಂಡ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ ಬೋರ್ಡ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (ಸೆಬಿ) ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಗಳ ಪ್ರಕಾರ , ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಮೂರು ಪ್ರಮುಖ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್ ವಿಭಾಗಗಳಿವೆ:

1. ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್ : ಪೂರ್ಣ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣದಲ್ಲಿ 1 ರಿಂದ 100 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು
2. ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ : 101 ರಿಂದ 250 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು
3. ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ : 251 ರ ನಂತರದ ಸ್ಥಾನ ಹೊಂದಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳು

ಲಾರ್ಜ್-ಕ್ಯಾಪ್

ಲಾರ್ಜ್-ಕ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚು ಸ್ಥಾಪಿತವಾದ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿನಿಧಿಸುತ್ತವೆ. ಇವುಗಳು 20,000 ಕೋಟಿ ರೂ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕ್ಯಾಪ್‌ಗಳಂತಹ ಗಮನಾರ್ಹ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿವೆ. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಉದ್ಯಮದಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಬಲ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದು ಬಹಳ ದೃಡವಾಗಿ ಬೆಳೆದು ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಮಧ್ಯಮ ಮತ್ತು ಸಣ್ಣದಕ್ಕೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಇಂತಹ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಏರಿಳಿತದ ಸಮಯ, ಆರ್ಥಿಕ ಹಿಂಜರಿತ ಅಥವಾ ಯಾವುದೇ ಇತರ ಪ್ರತಿಕೂಲ ಘಟನೆಯ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಬಲವಾಗಿ ನಿಂತಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಸುದೀರ್ಘ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ಇತಿಹಾಸವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ಸುಸ್ಥಾಪಿತ ವ್ಯವಹಾರಗಳಾಗಿರುತ್ತವೆ. ರಿಲಯನ್ಸ್. ಎಸ್ ಬಿಐ, ಮತ್ತು ಐಟಿಸಿಯಂತಹ ಕಂಪನಿಗಳು ಇವುಗಳಿಗೆ ತಕ್ಕ ಉದಾಹರಣೆಯಾಗಿದ್ದು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಬಲವಾದ ಉಪಸ್ಥಿತಿ ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ.

ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್:

ಭಾರತದಲ್ಲಿ, ಮಿಡ್-ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿಯು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ರೂ. 5,000 ಕೋಟಿ ಯಿಂದ ರೂ. 20,000 ಕೋಟಿ ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಹೆಸರೇ ಸೂಚಿಸುವಂತೆ, ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಸ್ಟಾಕ್‌ಗಳು ದೊಡ್ಡ ಕ್ಯಾಪ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್‌ಗಳ ನಡುವೆ ಇದ್ದು, ಭಾರತದಲ್ಲಿ, SEBIಯೂ ಇದನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯ ಕ್ಯಾಪ್‌ನಿಂದ ಮಿಡ್-ಕ್ಯಾಪ್‌ಗಳಾಗಿ 101 ರಿಂದ 250 ನೇ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿರುವ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನಾಗಿ ವರ್ಗೀಕರಿಸುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಲಾರ್ಜ್ ಕ್ಯಾಪ್‌ಗಳಷ್ಟು ದೊಡ್ಡದಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಪ್ರಬಲವಾಘಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಮತ್ತು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಪಾಲು ವಿಸ್ತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಟ್ರ್ಯಾಕ್ ರೆಕಾರ್ಡ್ ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಮೆಟ್ರೊಪೊಲಿಸ್ ಹೆಲ್ತ್‌ಕೇರ್, ಕ್ಯಾಸ್ಟ್ರೋಲ್ ಇಂಡಿಯಾ ಮತ್ತು ಎಲ್‌ಐಸಿ ಹೌಸಿಂಗ್ ಫೈನಾನ್ಸ್ ಭಾರತದ ಷೇರು ವಿನಿಮಯ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಮಿಡ್-ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿಗಳ ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್

ಸ್ಮಾಲ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿಗಳು ₹5,000 ಕೋಟಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ. ಈ ಕಂಪನಿಗಳು ಗಾತ್ರದಲ್ಲಿ ತುಲನಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಚಿಕ್ಕದಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಗಮನಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತವೆ. ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಆರಂಭಿಕ ಹಂತದಲ್ಲಿರುವ ಕಿರಿಯ ಕಂಪನಿಗಳಾಗಿರುತ್ತದೆ. ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಮ ಕ್ಯಾಪ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಇವುಗಳು ಲಾರ್ಜ್ ಮತ್ತು ಮಿಡ್ ಕ್ಯಾಪ್ ಗಳಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆದಾಯ ಒದಗಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅಷ್ಟೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಅಪಾಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ. ಬಜಾಜ್ ಕನ್ಸ್ಯೂಮರ್ ಕೇರ್, ಶೋಭಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್, ಮತ್ತು VST ಇಂಡಸ್ಟ್ರೀಸ್ ಭಾರತದ ಸ್ಟಾಕ್ ಎಕ್ಸ್ಚೇಂಜ್ಗಳಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಲಾದ ಸ್ಮಾಲ್-ಕ್ಯಾಪ್ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಕಂಪನಿಗಳ ಕೆಲವು ಉದಾಹರಣೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಭಾರತದಲ್ಲಿ, SEBI ಸ್ಮಾಲ್-ಕ್ಯಾಪ್ ಕಂಪನಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟು ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬಂಡವಾಳೀಕರಣದ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ 251 ನೇ ಮತ್ತು ಅದಕ್ಕಿಂತ ಕೆಳಗಿನ ಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದೆ.