2000 ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಇನ್ನು ಎಷ್ಟಿವೆ ಗೊತ್ತಾ?

ಭಾರತೀಯರಿಗೆ ನವಂಬರ 2016 ನೆನಪಿನಲ್ಲಿ ಇದ್ದೇ ಇರುತ್ತದೆ. ಆ ದಿನ ಪ್ರಧಾನಿ ಮೋದಿ ಹಳೆಯ 500 ರೂ ಮುಖ ಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳು ಹಾಗೂ 1000 ಮುಖ ಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ರದ್ದು ಗೊಳಿಸಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿತ್ತು. ಇದಾದ ಬಳಿಕ ಮಾರುಕಟ್ಟೆಗೆ ನೂತನ 500 ಹಾಗೂ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳು ಬಂದವು. ಆದರೆ 2023ರ ಮೇ 19 ರಂದು 2000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸಹ ಅಮಾನ್ಯಗೊಳಿಸಲಾಯಿತು.

ತಮ್ಮ ಬಳಿ ಇರುವ 2000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮಾಡುವಂತೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ಜನರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಪ್ರಕಾರ, ಸಂಪೂರ್ಣ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿಂದ ತೆಗೆದುಹಾಕಲಾಗಿಲ್ಲ.

ಜನವರಿ 31, 2024 ರವರೆಗೆ, 2000 ರೂ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಕೇವಲ 97.5 ಪ್ರತಿಶತದಷ್ಟು ಮಾತ್ರ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದುವರೆಗೆ 8897 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ಈ ದೊಡ್ಡ ನೋಟುಗಳು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿವೆ. ಗಡುವು ಮುಗಿದರೂ ಜನರು ಇಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಹಿಡಿದುಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐ ಪ್ರಕಾರ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಗಣನೀಯ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದರಿಂದಾಗಿ ಫೆಬ್ರವರಿ 9ರವರೆಗೆ ಕರೆನ್ಸಿ ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಶೇ.3.7ರಷ್ಟು ಇಳಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಇದು ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ 8.2 ಶೇಕಡಾಕ್ಕಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.

ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ಕರೆನ್ಸಿಯ ಮೂಲಕ ನಾವು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ನೋಟುಗಳು ಮತ್ತು ನಾಣ್ಯಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಪಡೆಯುತ್ತೇವೆ. ಇದರಲ್ಲಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಿ ಇರುವ ನಗದು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಬಿದ್ದಿರುವ ಹಣವೂ ಸೇರಿದೆ.

2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು ತೆರವು ಕರೆನ್ಸಿಯ ಅಗತ್ಯವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಸಾಕಷ್ಟು ಸಹಾಯ ಮಾಡಿದೆ ಎಂದು ಆರ್‌ಬಿಐ ಹೇಳಿದೆ. ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಠೇವಣಿಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಜಿಗಿತ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು ರದ್ದತಿಗೆ ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವುದರ ಮೂಲಕ ಇದನ್ನು ಕಾಣಬಹುದು. ಮೀಸಲು ಹಣವೂ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಹಿಂದೆ ಶೇಕಡಾ 11.2 ರಿಂದ ಫೆಬ್ರವರಿ 9 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ ಶೇಕಡಾ 5.8 ಕ್ಕೆ ಇಳಿದಿದೆ.

ಮೇ 19, 2023 ರಂದು ಸೆಂಟ್ರಲ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ರೂ 2000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿತ್ತು. ಮೇ 19 ರ ಹೊತ್ತಿಗೆ, 3.56 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ಮೌಲ್ಯದ ಅಂದಾಜು 2,000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳು ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿದ್ದವು. ಈ ನೋಟನ್ನು ಬದಲಾಯಿಸುವ ಅಥವಾ ಠೇವಣಿ ಮಾಡುವ ಆಯ್ಕೆಯನ್ನು ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30, 2023 ರವರೆಗೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ನಂತರ ಈ ಗಡುವನ್ನು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 7, 2023 ರವರೆಗೆ ವಿಸ್ತರಿಸಲಾಯಿತು.