Fake News Alert: ಹಳೆಯ 500, 1000 ರೂ. ನೋಟುಗಳ ಮರು ಬದಲಾವಣೆ ಇಲ್ಲ..ಸುಳ್ಳು ಸುದ್ದಿ ಬಗ್ಗೆ RBI ಸ್ಪಷ್ಟನೆ!

ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹಳೆಯ ₹500 ಮತ್ತು ₹1,000 ನೋಟುಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಲವು ಸಂದೇಶಗಳು ವೈರಲ್ ಆಗಿವೆ. ಕೆಲವು ಪೋಸ್ಟ್‌ಗಳು "ಆರ್‌ಬಿಐ ಹೊಸ ನಿಯಮ ಹೊರಡಿಸಿದೆ, ಈಗ ಹಳೆಯ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಬಹುದು" ಎಂದು ಹೇಳುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ, ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ಹಾಗೂ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಈ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಖಂಡಿಸಿ, ಇಂತಹ ಯಾವುದೇ ಅಧಿಸೂಚನೆ ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಸರ್ಕಾರದ ವಾಸ್ತವಾಂಶ ಪರಿಶೀಲನಾ ಘಟಕವಾದ ಪ್ರೆಸ್ ಇನ್ಫರ್ಮೇಷನ್ ಬ್ಯೂರೋ (ಪಿಐಬಿ) ಫ್ಯಾಕ್ಟ್ ಚೆಕ್ ತಂಡವು ಈ ವಿಷಯದ ಬಗ್ಗೆ ಅಧಿಕೃತ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ ನೀಡಿದೆ. ತಂಡದ ಪ್ರಕಾರ, "ಆರ್‌ಬಿಐ ಹಳೆಯ ₹500 ಮತ್ತು ₹1,000 ನೋಟುಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಯಾವುದೇ ಹೊಸ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಹೊರಡಿಸಿಲ್ಲ. ಈ ರೀತಿಯ ಸಂದೇಶಗಳು ದಾರಿತಪ್ಪಿಸುವಂತಿವೆ ಮತ್ತು ಜನರನ್ನು ಗೊಂದಲಕ್ಕೆ ಒಳಪಡಿಸುತ್ತಿವೆ" ಎಂದು ತಿಳಿಸಲಾಗಿದೆ.

2016ರ ನಿರ್ಧಾರ ಇನ್ನೂ ಜಾರಿಗೆ ಇದೆ:

2016ರ ನವೆಂಬರ್‌ನಲ್ಲಿ, ಸರ್ಕಾರ ಹಳೆಯ ₹500 ಮತ್ತು ₹1,000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತ್ತು. ಅದಾದ ನಂತರ ನೋಟು ವಿನಿಮಯ ಹಾಗೂ ಠೇವಣಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೆ ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಅವಧಿ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಆ ಸಮಯದ ನಂತರ, ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಇಡುವ ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶ ಮುಗಿದಿದೆ. ಇಂದಿಗೂ ಆ ನಿರ್ಧಾರದಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ಬದಲಾವಣೆ ಆಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರ್‌ಬಿಐ ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ.

ಪಿಐಬಿ ಹಾಗೂ ಆರ್‌ಬಿಐ ಎಚ್ಚರಿಕೆ:

ಆರ್‌ಬಿಐ ಹಾಗೂ ಪಿಐಬಿ ಎರಡೂ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ಜನರಿಗೆ ವಿನಂತಿ ಮಾಡಿವೆ: ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮಗಳಲ್ಲಿ ಹರಿಯುವ ದೃಢೀಕರಿಸದ ಸುದ್ದಿಗಳನ್ನು ನಂಬಬಾರದು ಅಥವಾ ಮುಂದಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಬಾರದು. ಅಧಿಕೃತ ಮಾಹಿತಿಗಾಗಿ ಕೇವಲ ಆರ್‌ಬಿಐ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ (rbi.org.in) ಅಥವಾ ಸರ್ಕಾರದ ದೃಢೀಕೃತ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಮಾತ್ರ ಬಳಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಯಾರಾದರೂ ಮೋಸಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿ ಹಂಚಿದರೆ, ನಾಗರಿಕರು ಅದನ್ನು ಸೈಬರ್ ಕ್ರೈಮ್ ಪೋರ್ಟಲ್ (cybercrime.gov.in) ಮೂಲಕ ವರದಿ ಮಾಡಬಹುದು ಅಥವಾ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮಾಧ್ಯಮ ವೇದಿಕೆಯಲ್ಲಿ ನೇರವಾಗಿ ಫ್ಲಾಗ್ ಮಾಡಬಹುದು.

₹2,000 ನೋಟುಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಪಷ್ಟನೆ:

2023ರ ಮೇ ತಿಂಗಳಲ್ಲಿ ₹2,000 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅವು ಇನ್ನೂ ಕಾನೂನುಬದ್ಧ ಟೆಂಡರ್ (Legal Tender) ಆಗಿವೆ. ಅಂದರೆ, ಜನರು ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಅವುಗಳನ್ನು ವಹಿವಾಟುಗಳಲ್ಲಿ ಬಳಸಬಹುದು ಅಥವಾ ಹತ್ತಿರದ ಆರ್‌ಬಿಐ ಇಶ್ಯೂ ಕಚೇರಿಗೆ ತೆರಳಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

ಆರ್‌ಬಿಐ ಜನರಿಗೆ ಭರವಸೆ ನೀಡಿದೆ. ಯಾರಿಗೂ ಆತಂಕಪಡಬೇಕಾಗಿಲ್ಲ. ಹಳೆಯ ಅಥವಾ ಹಾಳಾದ ನೋಟುಗಳ ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲಾ ನಿಯಮಗಳು ಹಿಂದಿನಂತೆಯೇ ಇವೆ.

ಹಾನಿಗೊಂಡ ಮತ್ತು ಹಾಳಾದ ನೋಟುಗಳ ವಿನಿಮಯ:

ಹಾಳಾದ, ತುಂಡಾದ ಅಥವಾ ಬಣ್ಣ ಬದಲಾಗಿರುವ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಎಲ್ಲಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ತುಂಬಾ ಸುಟ್ಟ, ಸುಲಭವಾಗಿ ಮುರಿಯುವ ಅಥವಾ ಭಾಗಶಃ ಕರಗಿದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಸಾಮಾನ್ಯ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳು ಸ್ವೀಕರಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ಪಟ್ಟಿ ಮಾಡಿರುವ ಹತ್ತಿರದ ಆರ್‌ಬಿಐ ಇಶ್ಯೂ ಕಚೇರಿಗೆ ಸಲ್ಲಿಸಬಹುದು.

ಜನರಿಗೆ ಸರ್ಕಾರದ ಸಂದೇಶ:

ಸರ್ಕಾರ ಜನರಿಗೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದೆ. ಹಣಕಾಸು ಸಂಬಂಧಿತ ಯಾವುದೇ ಮಾಹಿತಿ ಅಥವಾ ಸುದ್ದಿ ಬಂದಾಗ ಮೊದಲು ಅದರ ಮೂಲವನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿ. ದೃಢೀಕರಿಸದ ಸಂದೇಶಗಳನ್ನು ನಂಬುವುದು ಅಥವಾ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಜನರಲ್ಲಿ ಗೊಂದಲ ಮತ್ತು ಮೋಸದ ಸಂದರ್ಭಗಳನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡಬಹುದು.

ಆದ್ದರಿಂದ, ಯಾವುದೇ ರೀತಿಯ ಹಣಕಾಸು ಮಾಹಿತಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಕೇವಲ ಆರ್‌ಬಿಐ, ಪಿಐಬಿ ಅಥವಾ ಇತರ ಸರ್ಕಾರಿ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗಳನ್ನೇ ಅವಲಂಬಿಸಬೇಕು.