India banking reform: 2047ರ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಗುರಿಗೆ ತಲುಪಲು ‘ಮೆಗಾ ಬ್ಯಾಂಕು’ ಯೋಜನೆ: RBI–ಸರ್ಕಾರದ ಪ್ಲಾನ್ ಏನು?

ಮುಂದಿನ ದಶಕಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವದ ಅತ್ಯಂತ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುವ ಆರ್ಥಿಕತೆಯ ದೇಶವಾಗಿ, ಭಾರತ ಬದಲಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಿದೆ. ಈ ಬೆಳವಣಿಗೆಗೆ ಬೇಕಾದ ಹಣಕಾಸು ಮೂಲಗಳನ್ನು ಒದಗಿಸಲು ಭಾರತೀಯ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (ಆರ್‌ಬಿಐ) ದೊಡ್ಡ ಮತ್ತು ಬಲಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ನಿರ್ಮಾಣದ ಆಯ್ಕೆಗಳನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸುತ್ತಿವೆ.

ಹಣಕಾಸು ಸುಧಾರಣೆಗೆ ಆರಂಭಿಕ ಚರ್ಚೆಗಳು:

ಹಣಕಾಸು ಸಚಿವಾಲಯ ಮತ್ತು ಆರ್‌ಬಿಐ ನಡುವೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಕ ಹಂತದ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಮುಖ್ಯವಾಗಿ:

• ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ
• ಬ್ಯಾಂಕ್ೇತರ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ನೀಡುವ ಬಗ್ಗೆ
• ಸರ್ಕಾರಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಅನುಕೂಲಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ
• ಈ ಚರ್ಚೆಗಳು ಈಗಷ್ಟೇ ಆರಂಭವಾಗಿದ್ದು, ತ್ವರಿತ ನಿರ್ಧಾರಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಇಲ್ಲ.

ಪ್ರಸ್ತುತ ಸ್ಥಿತಿಗತಿ ಮತ್ತು ಸುಧಾರಣೆಯ ಅಗತ್ಯ:

ನಿಫ್ಟಿ ಪಿಎಸ್‌ಯು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸೂಚ್ಯಂಕವು 2025 ರ ಮೊದಲಾರ್ಧದಲ್ಲಿ 8% ವೃದ್ಧಿಯಾಗಿದೆ. ಮೋದಿ ಸರ್ಕಾರ 2047ರೊಳಗೆ ಭಾರತವನ್ನು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪಥದ ಆರ್ಥಿಕತೆಯನ್ನಾಗಿ ರೂಪಿಸಲು ದೃಢಸಂಕಲ್ಪ ಹೊಂದಿದೆ. ಈ ಗುರಿಗೆ ತಲುಪಲು, ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಿಂದ ನೀಡುವ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣ ಜಿಡಿಪಿಯ 130% ಕ್ಕೆ ತಲುಪಬೇಕಿದೆ (ಇದೀಗ 56%).

ಜಾಗತಿಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಹೋಲಿಕೆ & ಭಾರತದ ಹಿಂದಿರುವುದು:

ಇಂದಿಗೂ ಕೇವಲ ಎಸ್‌ಬಿಐ ಮತ್ತು ಎಚ್‌ಡಿಎಫ್‌ಸಿ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಮಾತ್ರ ಜಾಗತಿಕ ಟಾಪ್ 100 ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಲ್ಲಿ ಸೇರಿವೆ. ಇನ್ನು ಚೀನಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕದಂತೆ ಟಾಪ್ 10 ನಲ್ಲಿ ಯಾವ ಭಾರತೀಯ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳೂ ಇಲ್ಲ. ಪ್ರಮುಖ ಅಡ್ಡಿ ಎಂದರೆ..

ಶಕ್ತಿಯುತ ನಿಯಂತ್ರಣಗಳು:

• ಹೊಸ ಪರವಾನಗಿಗಳ ಕೊರತೆ (2016ರಿಂದ ಹೊಸ ಪರವಾನಗಿಗಳನ್ನು ನೀಡಿಲ್ಲ)
• ದೊಡ್ಡ ಉದ್ಯಮಗಳಿಗೆ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಆರಂಭಕ್ಕೆ ನಿರ್ಬಂಧ
• ಸಾಧ್ಯ ನೀತಿ ಪರಿವರ್ತನೆಗಳು
• ಸಣ್ಣ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ವಿಲೀನಗೊಳಿಸುವುದು
• ದಕ್ಷಿಣ ಭಾರತದ ಪ್ರಾದೇಶಿಕ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವುದು
• NBFC ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳಾಗಿ ರೂಪಿಸುವುದು
• ವಿದೇಶಿ ನೇರ ಹೂಡಿಕೆ (FDI) ಮಿತಿಯನ್ನು (ಈಗ 20%) ಹೆಚ್ಚಿಸುವುದು

ದೇಶದ ಹಲವಾರು ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿ (ಖಾಸಗಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ತಲುಪದ) ವ್ಯಾಪಕ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ಸೇವೆಗಳ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಈ ಕಾರಣದಿಂದ, ಸರ್ಕಾರ ಬಹುಪಾಲು ಷೇರುಗಳ ಹಿಡಿತವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುವ ಸಾಧ್ಯತೆಯಿದೆ.

ಜಾಗತಿಕ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಆಸಕ್ತಿ:

ಜಪಾನಿನ ಸುಮಿಟೊಮೊ ಮಿಟ್ಸುಯಿ ಫೈನಾನ್ಶಿಯಲ್ ಗ್ರೂಪ್ ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ಯೆಸ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ 20% ಪಾಲು (₹135 ಶತಕೋಟಿಗೆ) ಪಡೆದಿರುವುದು, ವಿದೇಶಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಆಸಕ್ತಿಗೆ ಸಾಕ್ಷಿಯಾಗಿದೆ. ಇದೊಂದು ಈ ವಲಯದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ವಿದೇಶಿ ಬಂಡವಾಳ ಹೂಡಿಕೆ.

ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ದೇಶದ ಬೆಳವಣಿಗೆಯ ಇಂಧನ. ಈ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಬಲವರ್ಧನೆಗೊಂಡರೆ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಹನೆರವಾಗಿ, ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಯವರೆಗೂ ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮಾವೇಶ ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. RBI ಗವರ್ನರ್ ಸಂಜಯ್ ಮಲ್ಹೋತ್ರಾ ಅವರು ಈ ದಿಸೆಯಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ದೃಢಪಡಿಸಿದ್ದಾರೆ.

ಭಾರತದ ಮುಂದೆ ಬರುವ ದಶಕ ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಫೋಟದ ಹಂತವಾಗಿದೆ. ಅದಕ್ಕಾಗಿ ದೇಶಕ್ಕೆ ಬಲಿಷ್ಠ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಬೇಕು. ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು RBI ಕೈಗೆತ್ತಿಕೊಂಡಿರುವ ಹೊಸ ಚಿಂತನೆಗಳು ಭಾರತದ ಬ್ಯಾಂಕಿಂಗ್ ವಲಯವನ್ನು ಹೊಸ ಯುಗಕ್ಕೆ ಕರೆದೊಯ್ಯುವ ಭರವಸೆ ನೀಡುತ್ತಿವೆ.