ನಾಳೆ (ಮಾರ್ಚ್ 6) ರಾಜ್ಯ ಬಜೆಟ್...ಸಿಎಂ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರು ಮಂಡಿಸುತ್ತಿರುವ 17ನೇ ಆಯವ್ಯಯ. ಈ ದಾಖಲೆಯ ಬಜೆಟ್ಗೆ ಕ್ಷಣಗಣನೆ ಶುರುವಾಗಿದೆ. ಅಂದಹಾಗೆ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಬದಲಾವಣೆ ನೋಡಿದೆ. ಕೋವಿಡ್ ನಂತರ ಬಂದ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಿ, ಚೇತರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ರೂ, ವೆಚ್ಚದ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಏರಿಕೆ ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿರುವ ಪ್ರಮುಖ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳಾಗಿವೆ.

ಇನ್ನು ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಕಳೆದ ಆರು ವರ್ಷಗಳ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದರೆ ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ಆರೋಗ್ಯದ ನಿಜವಾದ ಚಿತ್ರಣ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾದ್ರೆ ರಾಜ್ಯದ ಹಣಕಾಸು ಚಟುಬಟಿಕೆ ಹೇಗೆಲ್ಲಾ ಬದಲಾವಣೆ ನೋಡಿದೆ. ಎಷ್ಟು ಚೇತರಿಕೆ ಕಂಡಿದೆ ಎಂದು ಮುಂದೆ ಓದಿ.
ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಚೇತರಿಕೆ, ಮಧ್ಯೆ ನಿಧಾನಗತಿ:
2020-21ರಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಸ್ವಂತ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯ ಕುಸಿತ ಕಂಡಿತ್ತು. ಆದರೆ 2021-22ರಿಂದ ಅದು ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿಕೆ ಕಾಣತೊಡಗಿತು. 2022-23ರಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಸಂಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಜಿಗಿತ ಕಂಡುಬಂದಿತು. 2023-24ರಲ್ಲಿ ಬೆಳವಣಿಗೆ ಬಹುತೇಕ ಸ್ಥಗಿತಗೊಂಡಂತಾಗಿದ್ದರೂ, 2024-25 ಮತ್ತು 2025-26ರಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ವೇಗ ಪಡೆದಿದೆ. 2025-26ರಲ್ಲಿ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯವು ₹2 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗುವ ನಿರೀಕ್ಷೆ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ. ಇದು ರಾಜ್ಯದ ವ್ಯಾಪಾರ, ಕೈಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸೇವಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು ಪುನಃ ಬಲಪಡುತ್ತಿರುವುದನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೂ ತೆರಿಗೆ ಆದಾಯದ ಸ್ಥಿರತೆಗಾಗಿ ನಿರಂತರ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ತೆರಿಗೆಯೇತರ ಆದಾಯ: ಅಸ್ಥಿರ ಬೆಳವಣಿಗೆ:
ತೆರಿಗೆಯೇತರ ಆದಾಯದಲ್ಲಿ ಸ್ಪಷ್ಟ ಏರುಪೇರುಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ. ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಏರಿಕೆ ಕಂಡಿದ್ದರೆ, ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆಯಾಗಿರುವುದು ಗಮನಾರ್ಹ. ಸರ್ಕಾರದ ಹೂಡಿಕೆಗಳಿಂದಾಗುವ ಲಾಭ, ಶುಲ್ಕಗಳು ಮತ್ತು ಇತರೆ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಬರುವ ಆದಾಯ ಈ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಸೇರಿವೆ. ಈ ಆದಾಯದ ಅಸ್ಥಿರತೆ ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ಹಣಕಾಸು ಯೋಜನೆಗೆ ಅಡ್ಡಿಯಾಗುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಇದೆ. ಆದ್ದರಿಂದ ತೆರಿಗೆಯೇತರ ಆದಾಯ ಮೂಲಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುವ ಅಗತ್ಯ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿದೆ.
ವೆಚ್ಚದ ನಿರಂತರ ಏರಿಕೆ:
ರಾಜ್ಯದ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವು ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕೋವಿಡ್ ನಂತರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಆರೋಗ್ಯ, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣ ಮೀಸಲಾಯಿತು. 2021-22ರಲ್ಲಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಏರಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಬಳಿಕವೂ ಪ್ರತಿವರ್ಷ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಲೇ ಬಂದಿದೆ. 2025-26ರಲ್ಲಿ ಒಟ್ಟು ವೆಚ್ಚವು ₹4 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಗೂ ಅಧಿಕವಾಗುವ ಅಂದಾಜು ಇದೆ. ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಇಳಿಕೆ ಕಂಡುಬಂದಿಲ್ಲ ಎಂಬುದು ಸರ್ಕಾರದ ವಿಸ್ತೃತ ಕಾರ್ಯಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಆದಾಯದ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಿಂತ ವೆಚ್ಚ ವೇಗವಾಗಿ ಏರಿದರೆ ಹಣಕಾಸಿನ ಒತ್ತಡ ಹೆಚ್ಚಾಗಬಹುದು.
ಆದಾಯ ಕೊರತೆ ಮತ್ತು ಹಣಕಾಸಿನ ಸಮತೋಲನ:
ಕೆಲ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯವು ಆದಾಯ ಕೊರತೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡಲು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿದೆ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ 2022-23ರಲ್ಲಿ ಆದಾಯ ಅಧಿಕವಾಗಿರುವ ಸ್ಥಿತಿ ಕಂಡುಬಂದಿತ್ತು. ಆದರೆ ನಂತರದ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಮತ್ತೆ ಕೊರತೆ ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದೆ. ಆದಾಯ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ ಸರ್ಕಾರದ ಖಜಾನೆಗೆ ಒತ್ತಡ ಉಂಟಾಗಿದೆ. ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆಯ ಅಂಕಿ-ಅಂಶಗಳಲ್ಲಿ ಅಸಮಂಜಸತೆ ಕಂಡುಬಂದಿದ್ದು, ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಅದು ಸಾಮಾನ್ಯ ಮಿತಿಗಿಂತ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ಇದು ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕ ಹಣಕಾಸು ಶಿಸ್ತುಗಾಗಿ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯ ಸೂಚನೆಯಾಗಿದೆ.
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲದ ಭಾರ:
ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಸಾಲವು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 2021-22ರಿಂದ 2025-26ರವರೆಗೆ ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಹೆಚ್ಚಳ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಒಟ್ಟು ಬಾಕಿ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಗಳೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿವೆ. ಸಾಲ ಹೆಚ್ಚಾದಂತೆ ಬಡ್ಡಿ ಪಾವತಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತ ಮೀಸಲಿಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಗಳಿಗೆ ಲಭ್ಯವಾಗುವ ಹಣವನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವ ಸಾಧ್ಯತೆ ಉಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ. ಸಾಲದ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಜಾಣ್ಮೆಯ ಕ್ರಮಗಳು ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜಿಎಸ್ಡಿಪಿ ಏರಿಕೆ: ಬಲವಾದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆಲೆ:
ಒಟ್ಟು ರಾಜ್ಯ ದೇಶೀಯ ಉತ್ಪನ್ನ (GSDP) ಕಳೆದ ಐದು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಗಮನಾರ್ಹವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗಿದೆ. ಆರ್ಥಿಕ ವಿಸ್ತರಣೆ ಸುಮಾರು 70-80 ಶೇಕಡಾ ಮಟ್ಟದಲ್ಲಿ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ. ಇದು ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಐಟಿ, ಸೇವಾ ವಲಯ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ಚೇತರಿಕೆಯನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುತ್ತದೆ. ಜಿಎಸ್ಡಿಪಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದು ರಾಜ್ಯದ ಆರ್ಥಿಕ ನೆಲೆಯನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಿದರೂ, ಅದರ ಅನುಪಾತದಲ್ಲಿ ಹಣಕಾಸಿನ ಕೊರತೆ ನಿಯಂತ್ರಣದಲ್ಲಿರಬೇಕಾಗಿದೆ.
ಜಿಎಸ್ಟಿ ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಕೇಂದ್ರ ಪಾಲು:
ಸರಕು ಮತ್ತು ಸೇವಾ ತೆರಿಗೆ (GST) ಸಂಗ್ರಹಣದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರವಹಿಸಿದೆ. ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ದೊಡ್ಡ ಮೊತ್ತದ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಜ್ಯಕ್ಕೆ ಮರಳಿ ಸಿಗುವ ಪಾಲು ಕೂಡ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿರುವುದಾದರೂ, ಕೊಡುಗೆ ಮತ್ತು ಪಾಲಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಬಗ್ಗೆ ಚರ್ಚೆಗಳು ನಡೆಯುತ್ತಿವೆ. ಇದೇ ವೇಳೆ ಕೇಂದ್ರ ತೆರಿಗೆಗಳಲ್ಲಿ ರಾಜ್ಯದ ಪಾಲು ವರ್ಷದಿಂದ ವರ್ಷಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿರುವುದು ಸ್ವಾಗತಾರ್ಹ ಬೆಳವಣಿಗೆ.
ಗ್ಯಾರಂಟಿ ಯೋಜನೆಗಳ ಹಣಕಾಸು ಪರಿಣಾಮ:
ಗೃಹಲಕ್ಷ್ಮಿ, ಗೃಹ ಜ್ಯೋತಿ, ಅನ್ನಭಾಗ್ಯ, ಶಕ್ತಿ ಮತ್ತು ಯುವನಿಧಿ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಸಾವಿರಾರು ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಹಂಚಿಕೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ. ಈ ಯೋಜನೆಗಳು ಜನರಿಗೆ ನೇರ ಆರ್ಥಿಕ ನೆರವು ನೀಡುತ್ತಿವೆ. ಆದರೆ ಇವುಗಳ ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಸರ್ಕಾರದ ವೆಚ್ಚದ ಪ್ರಮಾಣ ಹೆಚ್ಚಾಗಿದೆ. ದೀರ್ಘಕಾಲಿಕವಾಗಿ ಈ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸಲು ಆದಾಯದ ಸ್ಥಿರತೆ ಅತ್ಯಗತ್ಯ.
ಮುಂದಿನ ಬಜೆಟ್ ಎದುರಿನ ಸವಾಲು:
ಒಟ್ಟಾರೆ ರಾಜ್ಯದ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕತೆ ವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿದ್ದರೂ, ವೆಚ್ಚ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ಪ್ರಮಾಣವೂ ಸಮಾನವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತಿದೆ. 2026-27ರ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಆದಾಯ ವೃದ್ಧಿ, ವೆಚ್ಚ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮತ್ತು ಸಾಲದ ನಿರ್ವಹಣೆಯ ನಡುವೆ ಸಮತೋಲನ ಸಾಧಿಸುವುದು ಅತ್ಯಂತ ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಜನರ ನಿರೀಕ್ಷೆಗಳನ್ನು ಈಡೇರಿಸುವ ಜೊತೆಗೆ ಆರ್ಥಿಕ ಶಿಸ್ತು ಕಾಪಾಡಿಕೊಳ್ಳುವುದು ಸರ್ಕಾರದ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಮುಖ ಗುರಿಯಾಗಿರಬೇಕು.
(ಹಕ್ಕುತ್ಯಾಗ: ವ್ಯಕ್ತಿಗತ ವಿಶ್ಲೇಷಕರ ಅಥವಾ ಘಟಕಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳು ಮತ್ತು ಶಿಫಾರಸುಗಳು ಮಾತ್ರ ಇಲ್ಲಿ ಸೂಚಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ಅವು Goodreturns.in ಅಥವಾ Greynium Information Technologies Private Limited (ಒಟ್ಟಿಗೆ "ನಾವು" ಎಂದು ಉಲ್ಲೇಖಿಸಲಾಗಿದೆ) ಅವರ ಅಭಿಪ್ರಾಯಗಳನ್ನು ಪ್ರತಿಬಿಂಬಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಯಾವುದೇ ವಿಷಯದ ನಿಖರತೆ, ಪೂರ್ಣತೆ ಅಥವಾ ನಂಬಿಕಾರ್ಹತೆಯನ್ನು ನಾವು ಖಚಿತಪಡಿಸುವುದಿಲ್ಲ, ಸಮರ್ಥಿಸುತ್ತಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ಹೊಣೆಗಾರರಲ್ಲ. ನಾವು ಯಾವುದೇ ಹೂಡಿಕೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ ಅಥವಾ_SECURITIES_ ಖರೀದಿ ಅಥವಾ ಮಾರಾಟವನ್ನು ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದಿಲ್ಲ. ಎಲ್ಲಾ ಮಾಹಿತಿಯು ಮಾಹಿತಿ ಮತ್ತು ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಉದ್ದೇಶಗಳಿಗಾಗಿ ಮಾತ್ರ ನೀಡಲಾಗಿದ್ದು, ಯಾವುದೇ ಹೂಡಿಕೆ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವ ಮೊದಲು ಲೈಸೆನ್ಸ್ ಪಡೆದ ಹಣಕಾಸು ಸಲಹೆಗಾರರಿಂದ ಸ್ವತಃ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು ಅಗತ್ಯ.)
More From GoodReturns

Karnataka BPL Card: ಬಿಪಿಎಲ್ ಕಾರ್ಡ್ದಾರರಿಗೆ ಬಿಗ್ ಶಾಕ್! ಸರ್ಕಾರದ ಮಹತ್ವದ ಕ್ರಮ

Bengaluru 2nd Airport: ಬೆಂಗಳೂರು 2ನೇ ಏರ್ಪೋರ್ಟ್ಗೆ ಇದೇ ಸ್ಥಳ ಬೆಸ್ಟ್; ಉದ್ಯಮಿ ಕೊಟ್ರು ಬಿಗ್ ಟ್ವಿಸ್ಟ್

Mandya ARAI Centre: ಮಂಡ್ಯಕ್ಕೆ ಮತ್ತೊಂದು ಮೆಗಾ ಗಿಫ್ಟ್…500 ಕೋಟಿ ಹೂಡಿಕೆಯಲ್ಲಿ ARAIನ ಸುಧಾರಿತ ಕೇಂದ್ರ ಸ್ಥಾಪನೆ!

Karnataka Budget 2026: 4.49 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿಯ ದಾಖಲೆ ಬಜೆಟ್…ಈ ಬಜೆಟ್ನಲ್ಲಿ ಜನಸಾಮಾನ್ಯರಿಗೆ ಸಿಕ್ಕ ಕೊಡುಗೆ ಏನು?

Karnataka Weather: ಬಿಸಿಲಿನ ತಾಪಮಾನ ಇನ್ನಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಳ…ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಸದ್ಯಕ್ಕೆ ತಪ್ಪದು ಒಣಹವೆಯ ಕಾಟ!

North Karnataka: ಕೈಗಾರಿಕೆ, ಕೃಷಿ, ಶಿಕ್ಷಣ..ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕಕ್ಕೆ ಸರ್ಕಾರದಿಂದ ಸಿಕ್ಕ ಹೊಸ ಯೋಜನೆಗಳು ಏನು?

Karnataka Budget 2026 Live Updates: ಕರ್ನಾಟಕ ಬಜೆಟ್ನ ಪ್ರಮುಖ ಘೋಷಣೆಗಳೇನು? ಇಲ್ಲಿದೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಮಾಹಿತಿ

Karnataka Highway: ರಾಜ್ಯದ ಈ ಭಾಗಕ್ಕೆ ಹೈವೇ ಡಿಮ್ಯಾಂಡ್…ಕೇಂದ್ರಕ್ಕೆ ಮನವಿ ಮಾಡಿದ ಸಂಸದೆ ಪ್ರಭಾ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ್!

ಕರ್ನಾಟಕ ಬಜೆಟ್ 2026: ಕೃಷಿ, ಶಿಕ್ಷಣ, ಸಾರಿಗೆ, ವೈದ್ಯಕೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಏನು? ಬಜೆಟ್ ಮೇಲೆ ಭಾರಿ ಬೇಡಿಕೆ

Karnataka Budget 2026–27: ಬೆಂಗಳೂರು ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಮತ್ತು ಕಲ್ಯಾಣ ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಒತ್ತು ಸಾಧ್ಯತೆ!

Karnataka Weather: ರಾಜ್ಯದ ಜನರಿಗೆ ಬಿಸಿಲಿನ ಕಂಟಕ! ಹವಾಮಾನ ಇಲಾಖೆಯಿಂದ ಎಚ್ಚರಿಕೆ



Click it and Unblock the Notifications