RBI Guidelines on Torn Notes: ಹರಿದ, ಹಾಳಾದ ನೋಟನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ ನೋಡಿ

ದೇಶದಲ್ಲಿ ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ನೋಟಿನ ಮೇಲೆ ಬರೆಯುವುದು ಜನರಿಗೆ ಇರುವ ಅಭ್ಯಾಸವೆಂದಾರೂ ತಪ್ಪಾಗಲಾರದು. ಕಾಲ್‌ನಲ್ಲಿ ಯಾರಾದರೂ ನಮಗೆ ಬೇಕಾದ ಫೋನ್‌ ನಂಬರ್ ಅನ್ನು ಹೇಳಿದರೆ, ಬೇರೆ ಪೇಪರ್ ಸಿಕ್ಕಿಲ್ಲವೆಂದು ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೆಯುವವರು ಎಷ್ಟೋ ಮಂದಿ ಇದ್ದಾರೆ. ಇನ್ನು ಪ್ರೇಮಿಗಳು ತಮ್ಮ ಫೋನ್‌ ನಂಬರ್ ಬದಲಾಯಿಸುವ ಸಾಧನೆವೇ ನೋಟಾಗಿತ್ತು.

ಆದರೆ ನೋಟಿನಲ್ಲಿ ಬರೆದರೆ ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯವು ಕಡಿಮೆಯಾಗುತ್ತದೆ. 2000 ರೂಪಾಯಿ, 500 ರೂಪಾಯಿ, 200 ರೂಪಾಯಿ, 100 ರೂಪಾಯಿ, 50 ರೂಪಾಯಿ ಆಗಲಿ ಅಥವಾ 20 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟಾಗಲಿ, ಅದರಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದರೆ ಆ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಅಮಾನ್ಯ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಈ ಹಿಂದೆ ಆರ್‌ಬಿಐ ತಿಳಿಸಿದೆ ಎಂದು ಸಾಮಾಜಿಕ ಜಾಲತಾಣದಲ್ಲಿ ಹರಿದಾಡಿದೆ.

ಆರ್‌ಬಿಐನ ಈ ಹೇಳಿಕೆ ನೀಡಿದೆ ಎಂದು ಹಲವಾರು ಮಂದಿ ಆತಂಕಕ್ಕೆ ಒಳಗಾಗಿದ್ದು ಇದೆ. ಆದರೆ ಇದು ಸುಳ್ಳುಸುದ್ದಿ. ನಾವು ನೋಟನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಅವಕಾಶವಿದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐ ಹರಿದ ನೋಟನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವ ಬಗ್ಗೆ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ನೀಡಿದೆ. ನೀವು ಆರ್‌ಬಿಐನ ನಿಯಮದಂತೆ ಹರಿದ ನೋಟನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡುವುದು ಹೇಗೆ, ಎಂಬ ವಿವರಣೆ ಇಲ್ಲಿದೆ ಮುಂದೆ ಓದಿ...

ಒಂದು ಬಾರಿಗೆ ಎಷ್ಟು ನೋಟು ಬದಲಾವಣೆ

1. ಹಾಳಾದ, ಹರಿದ, ತುಂಡಾದ, ಸಿರೀಯಲ್ ನಂಬರ್ ಇಲ್ಲದ ಯಾವುದೇ ನೋಟನ್ನು ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಬ್ರಾಂಚ್‌ನಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಮಾಡಬಹುದು. ಯಾವುದೇ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದೆಯೇ ನೋಟನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.

2. ಜನರು ಏಕ ಕಾಲಕ್ಕೆ ಒಟ್ಟಾಗಿ 20 ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಅಂದರೆ ಗರಿಷ್ಠ ಮೊತ್ತ 5000 ರೂಪಾಯಿ ಆಗಿರಬೇಕು. ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಕೂಡಲೇ ಪಾವತಿ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಅಧಿಕ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿರುವ ನೋಟುಗಳಾದರೆ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ಅದನ್ನು ವೈಕ್ತಿಯ ಖಾತೆಗೆ ಡೆಪಾಸಿಟ್ ಮಾಡುತ್ತದೆ. 50 ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಿಂತ ಅಧಿಕ ಮೊತ್ತದ ಬದಲಾವಣೆಗೆ ಅಧಿಕ ಸಮಯ ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ.

ನೋಟು ಅತೀ ಅಧಿಕ ತುಂಡಾಗಿದ್ದರೆ?

3. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹರಿದ, ಹಾಳಾದ ನೋಟನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಒಪ್ಪದಿದ್ದರೆ, ಆರ್‌ಬಿಐನ ಅಧಿಕೃತ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ ದೂರು ಸಲ್ಲಿಸಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಆರ್‌ಬಿಐನ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಉಲ್ಲಂಘನೆ ಮಾಡಿದರೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್‌ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ.

4. ಇನ್ನು ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ತುಂಡು ತುಂಡಾದ ನೋಟನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅತೀ ಹೆಚ್ಚು ತುಂಡಾದ ನೋಟನ್ನು ಆರ್‌ಬಿಐ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ಮಾತ್ರವೇ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುತ್ತದೆ.

 

ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯ ಹೇಗೆ ನಿರ್ಧಾರ?

5. ನೋಟು ಎಷ್ಟು ತುಂಡಾಗಿದೆ, ಎಷ್ಟು ಹಾನಿಯಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆಧಾರದಲ್ಲಿ ನೋಟಿನ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಅಂದಾಜು ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಉದಾಹರಣೆಗೆ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟು 88 ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಆಗಿದ್ದರೆ, ಸಂಪೂರ್ಣ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ನೋಟು ಬರೀ 44 ಸ್ಕ್ವೇರ್‌ ಸೆಂಟಿಮೀಟರ್ ಹೊಂದಿದ್ದರೆ, ನೋಟಿನ ಅರ್ಧ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ.

6. ಇನ್ನು ಯಾವುದೇ ವ್ಯಕ್ತಿ ನಕಲಿ ನೋಟನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನಲ್ಲಿ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಅಂತಹ ವ್ಯಕ್ತಿಯ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗುತ್ತದೆ. ಇನ್ನು ಜನರು ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳ ಜಾಲಕ್ಕೆ ಬೀಳಬಾರದು. ಈ ಮಾರ್ಗಸೂಚಿಯನ್ನು ಪಾಲಿಸಿ ಸರಳವಾಗಿ ನೋಟನ್ನು ಬದಲಾವಣೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು.