2000 ರೂ ನೋಟುಗಳು ಶೇ.98.18 ರಷ್ಟು ಬ್ಯಾಂಕ್​​ಗೆ ವಾಪಸ್‌: ಇನ್ನೂ ಎಷ್ಟು ನೋಟುಗಳು ಬಾಕಿ ಇವೆ... ಆರ್ ಬಿಐ ಹೇಳಿದ್ದೇನು?

ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ ಎರಡು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನೋಟುಗಳು ಇದ್ಯಾ? ಹಾಗಿದ್ರೆ ನೀವು ಈ ಕೂಡಲೇ ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಆರ್ ಬಿಐಗೆ ಹಿಂದಿರುಗಿಸಿ...ಹೌದು,2000 ರೂ.ಗಳ ನೋಟುಗಳಲ್ಲಿ ಶೇ. 98.18 ರಷ್ಟು ನೋಟುಗಳು ಆರ್ ಆರ್ ಬಿಐಗೆ ವಾಪಸ್ ಮರಳಿದ್ದು, ಇನ್ನೂ 6,471 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ 2000 ರೂ ಮುಖಬೆಲೆ ನೋಟುಗಳು ಮಾತ್ರ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಿ ಇವೆ ಎಂದು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಪ್ ಇಂಡಿಯಾ ಶನಿವಾರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ತಿಳಿಸಿದೆ.

ಎರಡು ಸಾವಿರ ರೂಪಾಯಿಗಳ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಮೇ 19, 2023 ರಂದು ಚಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಾಗಿ ಆರ್‌ಬಿಐ ಘೋ‍ಷಣೆಯನ್ನು ಮಾಡಿತ್ತು.ನಿನ್ನೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್​ ಬ್ಯಾಂಕ್​ (RBI) ಶನಿವಾರ ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ 2000 ರೂಪಾಯಿ ಮುಖಬೆಲೆಯ ನೋಟುಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇ.98.18 ರಷ್ಟು ನೋಟುಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳಿಗೆ ಮರಳಿವೆ.ಅಂದರೆ ಸುಮಾರು 6471 ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳು ಮಾತ್ರ ಜನರ ಬಳಿ ಉಳಿದಿವೆ.

2023ರ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಕುರಿತು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ (RBI) ಪ್ರಕಟಿಸಿತ್ತು. 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು RBI ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಪ್ರಾರಂಭಿಸಿದವು, ಆದರೆ, ಜನರ ಬಳಿ ಉಳಿದಿರುವ ಇಂತಹ ನೋಟುಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅವಶ್ಯಕತೆ ಇದೆ.

RBI ಪ್ರಕಾರ, ಹೆಚ್ಚಿನ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ವಾಪಸ್ ಆಗಿದ್ದರೂ, ಇವುಗಳ ಒಂದು ಭಾಗ ಇನ್ನೂ ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಬಳಿ ಉಳಿದಿರಬಹುದು. ಕೆಲ ಸಂಖ್ಯೆಯಲ್ಲಿ ಜನರ ಬಳಿ ಉಳಿದಿರುವು ಅಂತಹ ನೋಟುಗಳು ಇನ್ನೂ ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಗಿ ಹಂಚಿಕೆಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿವೆ.

ಕಾಲಕಾಲಕ್ಕೆ ಜನರಿಗೆ ಇಂತಹ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಬೇರೇನಾದರೂ ಉಪಯೋಗಿಸುವಂತೆ ಸೂಚನೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಆರ್​ಬಿಐ 2023ರ ಮೇ 19ರಂದು 2000 ರೂಪಾಯಿ 'ಪಿಂಕ್' ನೋಟುಗಳನ್ನು ಚಲಾವಣೆಯಿಂದ ಹಿಂಪಡೆಯುವುದಾಗಿ ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಲು ಮತ್ತು ಸಂಗ್ರಹಿಸಲು ಜನರಿಗೆ ಪ್ರಾರಂಭದಲ್ಲಿ ಕೆಲವೊಂದು ಕೊನೆಯ ದಿನಾಂಕವನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ, ಜನರಿಗೆ ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಲು ಹಲವು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕಾಲಾವಕಾಶಗಳನ್ನು ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಆರ್​ಬಿಐ ಪ್ರಕಾರ, ಜನರು 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಸಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು ಅಥವಾ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗೆ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಬಹುದು. ಆದರೂ, ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಲು, ಜನರು ಅವುಗಳನ್ನು 2023ರ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 30ರೊಳಗೆ ಅಥವಾ ಅದಕ್ಕೂ ಮೊದಲೇ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆ ನಂತರವೂ ಕೆಲವು ನೋಟುಗಳನ್ನು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ವಾಪಸ್ ಪಡೆಯುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಮುಂದುವರಿದಿದ್ದರೂ, ಇವುಗಳನ್ನು ಹೇಗೆ ಮತ್ತು ಯಾವ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ಹಂಚಿಕೆಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂಬುದನ್ನು RBI ಮುಂದಿನ ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ನಿರ್ಧರಿಸುತ್ತದೆ.

2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ದಿನದಿಂದ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಸುಮಾರು 3.56 ಲಕ್ಷ ಕೋಟಿ ರೂಪಾಯಿಗಳ ಮೌಲ್ಯವನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದವು. ಆರ್​ಬಿಐ 2023ರಲ್ಲಿ ಹಿಂತೆಗೆತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಆರಂಭಿಸಿದ ನಂತರ, ಜನರು ಮತ್ತು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳ ಮೂಲಕ ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಗಡುವುಗಳನ್ನು ನೀಡಿದವು.

ಫೆಬ್ರವರಿ 28, 2025 ರವರೆಗೆ, RBIನ ಮಾಹಿತಿಯ ಪ್ರಕಾರ, ಚಲಾವಣೆಯಲ್ಲಿರುವ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳ ಪೈಕಿ ಶೇಕಡಾ 98.18 ರಷ್ಟು ನೋಟುಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಿಗೆ ವಾಪಸ್​ ಹೋಗಿವೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಆಗಿದ್ದು, ಇವುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆತ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ಸರ್ಕಾರ ಅಥವಾ RBI ಮುಂದಿನ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಮವನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಲಾಗಿದೆ.

ವಿನಿಮಯಕ್ಕೆ ಅವಕಾಶ

2023ರ ಅಕ್ಟೋಬರ್​ 7ರಂದು RBI 2000 ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯದ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಘೋಷಿಸಿತ್ತು. ಅದರಂತೆ, ಜನರು 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಥವಾ ತಮ್ಮ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಇಡಲು ಎಲ್ಲ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಾಗೂ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಅವಕಾಶ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು. ಈ ಸಮಯದಲ್ಲಿ, RBI ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಹಲವಾರು ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿತ್ತು, ಜನರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚು ಸಮಯ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಇನ್ನೂ ಸಾಕಷ್ಟು 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳು ಜನರ ಕೈಯಲ್ಲಿ ಉಳಿದಿವೆ. ಕೆಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಜನರು ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಬ್ಯಾಂಕ್‍ಗಳಲ್ಲಿ ಠೇವಣಿ ಮಾಡಿಲ್ಲ ಅಥವಾ ವಿನಿಮಯ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲಿಲ್ಲ. ಈ ಹಂತಗಳಲ್ಲಿ, RBI ಹೆಚ್ಚಿನ ಸಲಹೆಗಳನ್ನು ಹಾಗೂ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಉಳಿದುಕೊಂಡಿರುವ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಆರ್​ಬಿಐಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿಸಲು ಇನ್ನೂ ಅವಕಾಶ ಕಲ್ಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

RBI 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು 19 ಸೂಚಿತ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಮರಳಿಸಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ. ಈ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಈ ನೋಟುಗಳನ್ನು ವಾಪಸ್​ ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಯಾವುದೇ ವಿಶೇಷ ಮಾನದಂಡಗಳು ಅಥವಾ ‍‍ಷರತ್ತುಗಳನ್ನು ವಿಧಿಸಲಾಗುತ್ತಿಲ್ಲ. ಇದರಿಂದ, ಜನರು ತಮ್ಮ ಕೈಯಲ್ಲಿರುವ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ನ ಈ ಶಾಖೆಗಳಲ್ಲಿ ಸರಿಯಾಗಿ ವಾಪಸ್ ನೀಡಬಹುದು.

ಅದರ ಜೊತೆಗೆ, ಬಹುಮುಖ್ಯವಾಗಿ, RBI ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹಿಂತೆಗೆದುಕೊಂಡರೂ, ಕಾನೂನುಬದ್ಧವಾಗಿ ಇವುಗಳನ್ನು ಇನ್ನೂ ಚಲಾವಣೆ ಮಾಡಲು ಅನುಮತಿ ಇದೆ. ಹೀಗಾಗಿ, ಜನರು 2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ಅವುಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ವಹಿವಾಟು ಮಾಡಬಹುದಾಗಿದೆ.

2000 ರೂಪಾಯಿ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಜಮಾ ಮಾಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆ ಹೇಗೆ?

RBI ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ನೇರವಾಗಿ ಜಮಾ

ನಿಮ್ಮ ಬಳಿ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳು ಇದ್ದರೆ, ಅವುಗಳನ್ನು ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ (RBI)ನ 19 ಸೂಚಿತ ಕಚೇರಿಗಳಲ್ಲಿ ಜಮಾ ಮಾಡಬಹುದು. ಈ ಕಚೇರಿಗಳು ಇತ್ತೀಚೆಗೆ ದೇಶಾದ್ಯಾಂತ ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಗಿವೆ. ಇವುಗಳಲ್ಲಿ ನಿಮ್ಮಗೆ ಹತ್ತಿರವಾದ RBI ಕಚೇರಿಗೆ ಬಂದು ನೇರವಾಗಿ ಜಮಾ ಮಾಡಬಹುದು.

RBI ಕಚೇರಿಗಳ ಪಟ್ಟಿಯ ವಿವರ ಹೀಗಿದೆ
ಅಹಮದಾಬಾದ್
ಬೆಂಗಳೂರು
ಬೇಲಾಪುರ
ಭೋಪಾಲ್
ಭುವನೇಶ್ವರ್
ಚಂಡೀಗಢ
ಚೆನ್ನೈ
ಗುವಾಹಟಿ
ಹೈದರಾಬಾದ್
ಜೈಪುರ
ಜಮ್ಮು
ಕಾನ್ಪುರ
ಕೋಲ್ಕತ್ತಾ
ಲಕ್ನೋ
ಮುಂಬೈ
ನಾಗ್ಪುರ
ನವದೆಹಲಿ
ಪಾಟ್ನಾ
ತಿರುವನಂತಪುರಂ

ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ RBI ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಜಮಾ

ನೀವು ಯಾವುದೇ ಅಂಚೆ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ 2000 ರೂ. ನೋಟುಗಳನ್ನು RBI ಕಚೇರಿಗಳಿಗೆ ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ಕಳುಹಿಸಬಹುದು. ಇದರೊಂದಿಗೆ, ಅಂಚೆ ಮೂಲಕ ನೋಟುಗಳನ್ನು ಕಳುಹಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸರಿಯಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರ ಮೂಲಕ ನೀವು ಹಣವನ್ನು ಹಿಂತಿರುಗಿಸಿದ್ದರೆ ನಿಮ್ಮ ನೋಟುಗಳು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿ RBI ಕಚೇರಿಗೆ ತಲುಪಲು ಸಹಾಯಮಾಡುತ್ತದೆ.