ಈಗಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿಎಲ್ಲವೂ ವ್ಯಾವಹಾರಿಕ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಚಟುವಟಿಕೆಯು ನಗದಿನ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಪ್ರತಿಫಲವನ್ನು ಅಪೇಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವಾಗ, ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹಣದ ಹೂಡಿಕೆಗೆ ಯಾವ ರೀತಿ ಲಾಭವನ್ನಪೇಕ್ಷಿಸಬಹುದು.

ಕಂಪನಿಗಳು ಗಳಿಸಿದ ಲಾಭದಲ್ಲಿ ಸವಕಳಿ, ತೆರಿಗೆ ಮುಂತಾದವುಗಳನ್ನು ತೆಗೆದಿರಿಸಿದ ನಂತರ ಉಳಿದ ಹಣದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಷೇರುದಾರರಿಗೆ ಅವರು ಹೊಂದಿರುವ ಷೇರುಗಳಿಗೆ ಅನುಗುಣವಾಗಿ ಹಂಚುವುದೇ ಲಾಭಾಂಶ(ಡಿವಿಡೆಂಡ್)ವಾಗಿದೆ.

ಈಗ ಕಂಪನಿಗಳು ಲಾಭಗಳಿಸಿದ ಪ್ರಮಾಣಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿ ಇಚ್ಛಿಸಿದರೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ವಿತರಿಸಬಹುದು. ಹೆಚ್ಚಿನ ಹಣವನ್ನು ಕಂಪನಿಯ ಆಂತರಿಕ ಮೂಲಗಳಿಂದ ಒದಗಿಸಬಹುದು.

ಲಾಭಾಂಶ ವಿತರಿಸಲು ಇತಿಮಿತಿಗಳಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳು ಒಂದೇ ಬಾರಿ ಲಾಭಾಂಶ ವಿತರಿಸಿದರೆ ಮತ್ತೆ ಕೆಲವು ಕಂತುಗಳಲ್ಲಿ ವಿತರಿಸುತ್ತವೆ. ಇದನ್ನು ಮಧ್ಯಂತರ ಲಾಭಾಂಶವೆನ್ನುವರು. ಲಾಭಾಂಶ ವಿತರಣೆಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೇ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಮುರಿಯುವುದಿಲ್ಲ. ಅದು ತೆರಿಗೆ ಮುಕ್ತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಕಾರಣ ಲಾಭಾಂಶ ಘೋಷಿಸಿದ ಕಂಪನಿಗಳು ಮೊದಲೇ ಲಾಭಾಂಶ ವಿತರಣಾ ತೆರಿಗೆಯನ್ನು ಪಾವತಿಸಿರುತ್ತವೆ. ಘೋಷಿಸಿದ ಲಾಭಾಂಶ, ಕಂಪನಿಯು ಬದಲಾಯಿಸದಿದ್ದರೆ ಅಥವಾ ಹಿಂಪಡೆಯದಿದ್ದರೆ ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ದೊರೆಯುತ್ತದೆ.

ಕಂಪನಿಗಳು ಕೆಲವು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳು ಅಂದರೆ, ರಜತಮಹೋತ್ಸವ, ಸುವರ್ಣಮಹೋತ್ಸವದಂತಹ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ವಿಶೇಷ ಲಾಭಾಂಶ ಪ್ರಕಟಿಸಬಹುದು. ಕೆಲವೊಮ್ಮೆ ಕಂಪನಿಗಳು ತಮ್ಮ ಸ್ವತ್ತು, ಬ್ರಾಂಡ್, ಅಂಗಸಂಸ್ಥೆ ಇತ್ಯಾದಿಗಳ ಮಾರಾಟದಿಂದ ಬಂದಂತಹ ಹಣವನ್ನು ಒಂದು ಬಾರಿ ವಿಶೇಷ ಲಾಭಾಂಶ ನೀಡುವುದುಂಟು.

ಸ್ಟ್ರೈಡ್ಸ್ ಶಾಸೂನ್ ಕಂಪನಿಯು 2013ರ ಅಂತ್ಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ವಿಭಾಗವನ್ನು ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ ಬಂದಂತಹ ಹಣದಿಂದ ಪ್ರತಿಷೇರಿಗೆ ರೂ.500ರಂತೆ ಲಾಭಾಂಶ ವಿತರಿಸಿದ್ದು ಉತ್ತಮ ನಿದರ್ಶನವಾಗಿದೆ.

ಶೇಕಡಾವಾರು ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಒಂದು ಷೇರಿಗೆ ಎಷ್ಟಾಗಬಹುದು ಎಂದು ಲೆಕ್ಕ ಹಾಕಲು ಷೇರಿನ ಮುಖಬೆಲೆಯೇ ಆಧಾರವಾಗುವುದು. ಅಂದರೆ ಲಾಭಾಂಶವು ಷೇರಿನ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಮೇಲೆ ನೀಡಲಾಗುವುದು. ಉದಾಹರಣೆಗೆ : ಕಂಪನಿಯುಶೇ.100% ಲಾಭಾಂಶ ಘೋಷಿಸಿದೆ ಎಂದರೆ, ರೂ.10ರ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಷೇರಿಗೆ ಅದು ರೂ.10, ರೂ.2ರ ಮುಖಬೆಲೆಯ ಷೇರಿಗೆ ಅದು ರೂ.2 ಎಂದರ್ಥ.

ಬ್ಯಾಂಕ್ ಗಳು ತಮ್ಮ ಎಲ್ಲಾ ಶಾಖೆಗಳನ್ನು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೂಲಕ ಜೋಡಿಸಿಕೊಂಡಿರುವ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಿರುವುದರಿಂದ ಗ್ರಾಹಕರು ತಮ್ಮ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯಲ್ಲಿನ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಐಎಫ್ಎಸ್ಸಿಕೋಡ್ ನ್ನು ನೊಂದಾಯಿಸದ್ದಲ್ಲಿ ಕಂಪನಿಗಳು ವಿತರಿಸುವ ಲಾಭಾಂಶವು ನೇರವಾಗಿ ಗ್ರಾಹಕರ ಖಾತೆಗೆ ಜಮೆಯಾಗುವುದು.

ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲಾಭಾಂಶಗಳು ನೀಡಲೇಬೇಕೆಂದಿಲ್ಲ. ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಅವನ್ನು ಹಿಂಪಡೆಯಬಹುದು. ಇದಕ್ಕೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದರೆ ಇಂಡಿಯನ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಹಿಂದಿನ ವರ್ಷ ಲಾಭಾಂಶ ಪ್ರಕಟಿಸಿ ನಂತರ ರದ್ದುಗೊಳಿಸಿದೆ.

ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಪ್ರತಿ ಷೇರಿಗೆ ದೊರೆಯುವ ಲಾಭಾಂಶದ ಜೊತೆಗೆ ನಿಗದಿತ ದಿನಾಂಕ ಮತ್ತು ಲಾಭಾಂಶರಹಿತ ವಹಿವಾಟಿನ ದಿನದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿತು ಚಟುವಟಿಕೆ ನಡೆಸಿದಲ್ಲಿ ಚಟುವಟಿಕೆ ಸರಾಗವಾಗುತ್ತದೆ. ಲಾಭಾಂಶ ವಿತರಣೆಯ ನಂತರ ಷೇರುಗಳ ಬೆಲೆಗಳು ಅದೇ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಅಥವಾ ಅತಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದಲ್ಲಿ ಇಳಿಯಬಹುದು. ಇದು ಪೇಟೆಯ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳನ್ನು ಆಧರಿಸಿರುವುದಲ್ಲದೆ ಕಂಪನಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ಅವಲಂಬಿಸಿರುತ್ತದೆ.

ಮಾರ್ಚ್ ಅಂತ್ಯದ ವಾರ್ಷಿಕ ಸಾಧನೆಗಳನ್ನು ಅನೇಕ ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ್ದು ತಮ್ಮ ಫಲಿತಾಂಶದೊಂದಿಗೆ ಆಕರ್ಷಕ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನು ಪ್ರಕಟಿಸಿರುವ ಕೆಲವು ಕಂಪನಿಗಳ ಪಟ್ಟಿ ಈ ರೀತಿ ಇದೆ. ಲಾಭಾಂಶ ಪಡೆಯುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಷೇರುಗಳನ್ನು ಖರೀದಿಸುವುದಕ್ಕಿಂತ ಮುಂಚೆ ಅರ್ಹತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಖಾತ್ರಿಪಡಿಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಧರಿಸಿರಿ.

ಕಂಪನಿಗಳು ಪ್ರಕಟಿಸಿದ ಲಾಭಾಂಶವನ್ನ ಬದಲಾಯಿಸಬಹುದು, ರದ್ದುಗೊಳಿಸಲೂಬಹುದು. ದೃಢೀಕರಿಸಿಕೊಂಡು ಖರೀದಿಸಿರಿ.