ಭಾರತದಲ್ಲಿ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ಏನಿದೆ ಲಾಭ?, ಇಲ್ಲಿದೆ ಪ್ರಮುಖ ಮಾಹಿತಿ

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ಎಂದರೆ ಡಿಮೆಟೀರಿಯಲೈಸೇಶನ್ ಖಾತೆ. ಡಿಮೆಟೀರಿಯಲೈಸೇಶನ್ ಎನ್ನುವುದು ವ್ಯಕ್ತಿಯ ಭೌತಿಕ ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ಬ್ಯಾಲೆನ್ಸ್ ಆಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿದೆ. ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ರಚಿಸುವುದು ಈಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡಲು ಒಬ್ಬ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಅನುಸರಿಸಬೇಕಾದ ಹೆಜ್ಜೆಯಾಗಿದೆ.

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯು ಷೇರುಗಳನ್ನು ಮತ್ತು ಸೆಕ್ಯುರಿಟಿಗಳನ್ನು ಡಿಮೆಟೀರಿಯಲೈಸ್ಡ್ ಅಥವಾ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಹಿಡಿದಿಡುವ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಸುಲಭಗೊಳಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಖಾತೆಯ ಉದ್ದೇಶವು ಷೇರು ಪ್ರಮಾಣಪತ್ರಗಳನ್ನು ಭೌತಿಕ ರೂಪದಿಂದ ಎಲೆಕ್ಟ್ರಾನಿಕ್ ರೂಪಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತಿಸುವುದು.

ಹಾಗಾದರೆ ಈ ಡಿಮೆಟೀರಿಯಲೈಸೇಶನ್ ಖಾತೆ ಅಥವಾ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ನಾವು ತೆರೆಯುವುದು ಹೇಗೆ, ತಿಳಿಯಲು ಮುಂದೆ ಓದಿ..

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಕ್ರಮಗಳು

1. ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ತೆರೆಯಲು ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಅಗ್ರಗಣ್ಯ ಹೆಜ್ಜೆ ಠೇವಣಿ ಭಾಗವಹಿಸುವವರನ್ನು (ಡಿಪಿ) ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡುವುದು. ಡಿಪಿ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ನೀಡಲು ಬ್ಯಾಂಕುಗಳು ಅಥವಾ ಸ್ಟಾಕ್ ಬ್ರೋಕರ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಆನ್‌ಲೈನ್ ಹೂಡಿಕೆ ವೇದಿಕೆಗಳು ಭಾರತದಲ್ಲಿವೆ.

2. ನಂತರ ಡಿಪಿಯ ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ಗೆ ಭೇಟಿ ನೀಡುವ ಭಾಗ ಬರುತ್ತದೆ. ವೆಬ್‌ಸೈಟ್‌ನಲ್ಲಿ, ಆನ್‌ಲೈನ್ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಹಾಕುತ್ತಾರೆ. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಠೇವಣಿದಾರರು ವ್ಯಾಪಾರ ಮತ್ತು ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ನೀಡುತ್ತಾರೆ. ಅಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಶುಲ್ಕದ ಹೇಳಿಕೆ ಮತ್ತು ಖಾತೆಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುವ ಶುಲ್ಕಗಳ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿದುಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ. ಆದ್ದರಿಂದ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ತಮ್ಮ ಶುಲ್ಕದ ಪ್ರಕಾರ ವಿಭಿನ್ನ ಡಿಪಿಗಳನ್ನು ಹೋಲಿಸಬಹುದು. ಇಲ್ಲಿ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಯಾರನ್ನಾದರೂ ಖಾತೆಯ ನಾಮಿನಿಯಾಗಿ ಇಡಬೇಕು. ಹೆಚ್ಚುವರಿಯಾಗಿ, ವ್ಯಾಪಾರ ಖಾತೆಯೊಂದಿಗೆ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಲಿಂಕ್ ಮಾಡುವುದು ಮುಖ್ಯವಾಗಿದೆ. ಷೇರು ಮಾರುಕಟ್ಟೆಯಲ್ಲಿ ಷೇರುಗಳನ್ನು ವ್ಯಾಪಾರ ಮಾಡಲು ಟ್ರೇಡಿಂಗ್ ಅಕೌಂಟ್ ಒಂದು ಅಗತ್ಯ ಸಾಧನವಾಗಿದೆ.

3. ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ನಮೂನೆಯನ್ನು ಭರ್ತಿ ಮಾಡಿದ ನಂತರ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರು Know Your Customer (KYC) ನಿಯಮಗಳ ಪ್ರಕಾರ ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಗುರುತಿನ ಪುರಾವೆ, ವಿಳಾಸ ಪುರಾವೆ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆ ವಿವರ ಮತ್ತು ಆದಾಯ ಪುರಾವೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಕೆವೈಸಿ ದಾಖಲೆಗಳ ಸ್ಕ್ಯಾನ್ ಮಾಡಿದ ಪ್ರತಿಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಸ್ವ-ಘೋಷಣೆಯ ಮೂಲಕ ಸ್ವತ್ತುಗಳ ಮಾಲೀಕತ್ವವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುವ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು. ಈ ಹಂತಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ಯಾನ್ ಕಾರ್ಡ್ ಮತ್ತು ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ದಾಖಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ವಿಳಾಸ ಪುರಾವೆಗಾಗಿ, ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್, ಪಡಿತರ ಚೀಟಿ, ಮತದಾರರ ಕಾರ್ಡ್, ವಿದ್ಯುತ್ ಬಿಲ್ ಇತ್ಯಾದಿ ಬಹು ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಬಹುದು. ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಯ ಪಾಸ್‌ಬುಕ್‌ನ ನಕಲು ಅಥವಾ ಮೂರು ತಿಂಗಳಿಗಿಂತ ಹಳೆಯದಾದ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಸ್ಟೇಟ್‌ಮೆಂಟ್ ಅಗತ್ಯವಿದೆ. ಇತ್ತೀಚಿನ ವೇತನ ಸ್ಲಿಪ್‌ಗಳು ಅಥವಾ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್‌ನಂತಹ ಆದಾಯ ಪುರಾವೆ ದಾಖಲೆಗಳು ಬೇಕಾಗುತ್ತವೆ. ಕರೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ವಿಭಾಗಕ್ಕೆ ಆದಾಯ ತೆರಿಗೆ ರಿಟರ್ನ್ ಕಡ್ಡಾಯವಾಗಿದೆ.

4. ನಾಲ್ಕನೇ ಮತ್ತು ಒಂದು ಪ್ರಮುಖ ಮತ್ತು ಕಡ್ಡಾಯ ಹಂತವೆಂದರೆ ಪರಿಶೀಲಿಸುವುದು. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು 'ವೈಯಕ್ತಿಕ ಪರಿಶೀಲನೆ' ಅಥವಾ ಐಪಿವಿ ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ. ಹೆಚ್ಚಿನ ಡಿಪಿಗಳು ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ವೆಬ್‌ಕ್ಯಾಮ್ ಮೂಲಕ ಕಂಪ್ಯೂಟರ್ ಅಥವಾ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ ಮೂಲಕ ಮಾಡುತ್ತಾರೆ. ಆದರೆ ಕೆಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ, ಡಿಪಿ ಹೂಡಿಕೆದಾರರನ್ನು ತಮ್ಮ ಕಚೇರಿಯಲ್ಲಿ ದೈಹಿಕವಾಗಿ ಹಾಜರಾಗುವಂತೆ ಕೇಳಬಹುದು. ಆದಾಗ್ಯೂ, ಇದನ್ನು ಹೆಚ್ಚಾಗಿ ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಮಾಡಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಾರೆ. ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ಡಿಪಿ ಮೂಲಕ ಯಾವುದೇ ನಕಲಿ ಖಾತೆಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಲಾಗಿಲ್ಲ ಎಂದು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಅಧಿಕೃತತೆಯನ್ನು ಇದು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಮೂಲಕ, ಯಾವುದೇ ತಪ್ಪು ಮಾಹಿತಿಯನ್ನು ಸಹ ತಪ್ಪಿಸಬಹುದು.

5. ನಂತರ ಮುಂದಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯು ಸುಲಭವಾದದ್ದು. ಹೂಡಿಕೆದಾರರು ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು ಮತ್ತು ಡಿಪಿಯೊಂದಿಗೆ ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಬೇಕು. ಈ ಒಪ್ಪಂದವು ಡಿಪಿ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಕರ್ತವ್ಯಗಳು ಮತ್ತು ಹಕ್ಕುಗಳನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ.

6. ಒಪ್ಪಂದಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ ನಂತರ, ಹೂಡಿಕೆದಾರರ ಫಾರ್ಮ್ ಅನ್ನು ಡಿಪಿಯು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ನಂತರ ಎಲ್ಲಾ ದಾಖಲೆಗಳು ಸಂಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಉತ್ತಮವಾಗಿದ್ದರೆ ಮತ್ತು ಅನುಮೋದಿಸಲ್ಪಟ್ಟರೆ ಅದನ್ನು ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

7. ನಂತರ ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಗೆ ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಾಭದಾಯಕ ಮಾಲೀಕ ಗುರುತಿನ ಸಂಖ್ಯೆ ಅಥವಾ ಬಿಒ ಐಡಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆನ್‌ಲೈನ್‌ನಲ್ಲಿ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಪ್ರವೇಶಿಸಲು BO ID ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ಏಕೆ ಮುಖ್ಯ?

ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಇಕ್ವಿಟಿ ಷೇರುಗಳು, ವಿನಿಮಯ-ವಹಿವಾಟು ನಿಧಿಗಳು, ಮ್ಯೂಚುವಲ್ ಫಂಡ್‌ಗಳು, ಬಾಂಡ್‌ಗಳು, ಡಿಬೆಂಚರ್‌ಗಳು ಮತ್ತು ಸರ್ಕಾರಿ ಭದ್ರತೆಗಳಂತಹ ಹೂಡಿಕೆಗಳನ್ನು ಹಿಡಿದಿಡಲು ಬಳಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಯಾವುದೇ ಪಾಲು ಹೊಂದದೆ ಒಬ್ಬರು ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆಯನ್ನು ಹೊಂದಬಹುದು. ಭಾರತೀಯರು ತಮ್ಮ ಹಣಕಾಸಿನ ವಿಷಯದಲ್ಲಿ ಅಪಾಯಗಳನ್ನು ತೆಗೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಹೆಚ್ಚು ಆರಾಮದಾಯಕವಾಗಿದ್ದಾರೆ, ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ನಿಶ್ಚಿತ ಠೇವಣಿಗಳ ಆಯ್ಕೆಗಳಿಗಿಂತ ಷೇರುಗಳಲ್ಲಿ ಹೂಡಿಕೆ ಮಾಡುವ ಕಡೆಗೆ ತಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಹಾಗಾಗಿ ಕಳೆದ ಕೆಲವು ವರ್ಷಗಳಿಂದ ದೇಶದಲ್ಲಿ ಹೊಸ ಡಿಮ್ಯಾಟ್ ಖಾತೆ ತೆರೆಯುವವರ ಸಂಖ್ಯೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ.